غذای کودک 2ساله-بهترین فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان

تغذیه در سال دوم زندگی

تغذیه در سال دوم زندگی


خصوصیات کودک نوپا:

در سال دوم زندگی رشد فیزیکی یعنی افزایش قد و وزن کودک قدری کندتر از سال اول زندگی است ،یعنی حدود ۲/۵ کیلوگرم به وزن او و تقریبا ۱۲سانتیمتر به طول قد کودک اضافه می شود (قبل از یک سالگی حدود ۷ کیلوگرم به وزن تولد و حدود ۲۵ سانتیمتر به قدش اضافه شده بود ).تکامل مغزی و حرکتی در این فاصله زمانی زیاد است به طوری که مغز کودک تا پایان ۲ سالگی سریعترین دوران رشد خود را پشت سر می گذارد.فرم بدن او نیز نسبت به یک سالگی تغییر فاحشی پیدا می کند ،و بسیاری از چربی های بدن به ویژه در نواحی پشت،سرین و پا ها از بین می روند و ماهیچه ها محکم تر و قوی تر شده و استخوان پاها کشیده تر می شود.

از نظر تکامل ،کودک در این سن راه می رود ،کلماتی را بیان می کند ،محیط اطراف خود را با دقت نظاره می نماید،کنجکاو بوده و مرتب در حال اکتشاف است و می خواهد چیزهای جدید را بشناسد.هرچند استقلال طلبی می کند ولی به مراقبت بیشتری برای جلوگیری از خطر نیاز دارد ،دوست ندارد به او کمک کنند ولی نباید تنهایش گذاشت کارهایی می کند که مورد توجه قرار گیرد و احساساتش را بهترمی فهماند.

او به امنیت خانواده نیازمند است.بازی را دوست دارد و یاد میگیرد که چگونه با دنیائی که در آن زندگی می کند آشنا شود .

-سرعت کسب و پیشرفت این توانایی ها با ساختار ژنتیکی ،محیط زندگی ،نوع تغذیه وعوامل عاطفی –روانی او ارتباط دارد.

رفتار تغذیه ای او هم تغییر می کند و در مورد نحوه غذا خوردنش دخالت و گاهی اوقات کمک می کند .گاهی غذا را در دهان نگه می دارد و آن را نمی بلعد،ولی ممکن است برای غذا خوردن همان غذا بعد از چند ساعت علاقه نشان دهد .در این زمان به تدریج یاد می گیرد که چگونه می تواند از قاشق بطور نسبتا صحیح استفاده کند به ویژه اگر خیلی گرسنه باشد.در گرفتن فنجان هم مهارت پیدا کرده ،آن را با یک دست می گیرد و می تواند شیر و مایعات را از فنجان یا لیوان بنوشد.

غذای کودک ۲سال – توسط بهترین فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان در تهران

 

رشد کودک نوپا :

هر یک از کودکان یک تا ۲ ساله الگوی رشد خاص خود را دارند و نباید با الگوی رشد سایر کودکان مقایسه شوند.در اشتها و رشد هر کودک نیز معمولا نوساناتی مشاهده می شود یعنی گاهی از اشتها و رشد بیشتری برخوردارند و برخی اوقات اشتهای خوبی ندارند.بدیهی است اگر مادران از این تغییرات اشتها و رشد باخبر باشند نگرانی و یا جنگ و جدال در مورد غذا خوردن کودک به وجود نمی آید.

معمولا متناسب با میزان رشد خوب کودکان و مراحل تکامل مناسب آنان نیاز به مواد مغذی نیز تغییر می کند و عواملی مانند حرکت،بازی ،فعالیت و اندازه بدن کودک ،سوخت و ساز معمولی بدن ، وضع سلامت یا بیماری کودک همه به عنوان معیار نیازهای تغذیه ای او به شمار می روند.بنابراین مواد غذایی که در اختیار کودک قرار می گیرد باید به گونه ای باشد که موارد زیر را تامین نماید.

۱.سرعت رشد جسمی کودک(افزایش اندازه اسکلت بدن نظیر استخوان ،ماهیچه ها و غیره)

۲.رشد سریع مغز و افزایش تعداد سلول های آن

۳.تکامل سریع سیستم ایمنی کودک

۴.فعالیت فیزیکی

۵.ترمیم سریع بافت ها و جبران آنچه که در جریان بیماری از بین می رود.

مسلما در سرعت رشد جسمی،تامین انرژی لازم استفاده از پروتئین با ارزش بیولوژیک بالا(نظیر تخم مرغ )،کلسیم،فسفر،پتاسیم،روی،(با مصرف لبنیات و گوشت)و…بسیار موثر بوده و کمبود هریک ازآنها و یا سایر مواد مغذی لازم،می تواند بر روند رشد اثر گذاشته و حتی آن را مختل نماید.

کلیاتی در مورد انرژی و مواد مغذی مورد نیاز یک کودک ۱ تا ۲ ساله :

در مورد میزان انرژی یا کالری دریافتی از مواد مغذی آنچه در کتاب ها به عنوان مقدار مورد نیاز روزانه توصیه می شود به عنوان یک راهنما است و چون این میزان از مواد غذایی ، برای برنامه ریزی غذایی جمعی تدوین شده و ممکن است برای برخی از کودکان بسیار بیشتر از نیاز فیزیولوژیک آنان باشد لذا مقدار مورد نیاز برای فرد فرد کودکان باید بر اساس عواملی نظیر اشتها ،اندازه جثه ،میزان فعالیت و حتی نوع رابطه مادر با کودک پایه ریزی شود.

وزن به تنهایی نمی تواند معیار خوبی برای تعیین انرژی مورد نیاز و مقدار مواد غذایی دریافتی کودک باشد به ویژه در زمانهایی که کودک رشد بیشتری دارد نظیر سال اول زندگی و یا بعدها در سال های بلوغ ،همچنین برای کودکانی که زیر وزن استاندارد هستند یا آنهایی که افزایش وزن دارند مقدار انرژی وغذای مورد نیاز متفاوت است .به هر حال می توان گفت معیار وزن فقط یک راهنما است.

در سال دوم زندگی همزمان با کاهش آهنگ رشد ،میزان نیاز به پروتئین و کالری بر اساس کیلوگرم وزن بدن نیز کاهش می یابد ولی باید به میزان دریافتی مواد مغذی دیگر مانند کلسیم، آهن ،ویتامین ث،ویتامین آ،اسید فولیک و ویتامین ب۶ ،توجه داشت.

کلسیم و آهن برای رشد کودک ضروری است.بنابرین در صورتی که برنامه غذایی کودک حاوی مقدار مناسبی از مواد غذایی نظیر لبنیات (شیر و ماست و…)باشد کلسیم او تامین می شود .گوشت،حبوبات ،نان (غلات)،بعضی از سبزی ها و میوه های تازه و خشک غنی از آهن هستند و میتوانند نیازهای تغذیه ای کودک را از نظر آهن تامین کنند ولی هنوز هم باید آهن را به میزان ۱۵ میلی گرم در روز تا سن ۲ سالگی دریافت کنند که معمولا به صورت قطره یا شربت آهن(۵/۱قاشق یا ۲ سی سی)خواهد بود .

فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان

در برنامه غذایی روزانه کودک میوه و سبزی باید گنجانده شود تا کودک قسمتی از ویتامین های مورد نیاز خود را از این طریق هم دریافت کند.

استفاده از قطره مولتی ویتامین در سال دوم زندگی ضروری است و در موارد زیر اهمیت این ضرورت چشمگیر تر است :

*کودکانی که در سن یک سالگی از شیر مادر محروم می شوند .

*تماس کافی با نور خورشید ندارند.

*غذاهای گوشتی و پروتئینی کم می خورند و مصرف مستمر لبنیات جزو عادات غذایی خانواده نیست.

*کودکان کم اشتها و یا محروم از توجه و عطوفت خانواده که به مقدار کافی منابع مهم ویتامین را دریافت نمی کنند.

*کودکانی که بد غذا هستند یا به لبنیات علاقه نداشته و یا به آن حساسیت دارند .

اشتهای کودکان یک تا ۲ ساله چگونه است؟

همانطور که گفته شد اشتها در زمان های مختلف متفاوت است و تحت تاثیر عوامل زیادی از جمله میزان رشد کودک قرار میگیرد بنابراین حتی در کودکانی که در سال اول عمر اشتهای خوبی هم داشته اند در سال دوم زندگی به نظر می رسد که کودک اشتهای سابق را ندارد و والدین می گویند که اشتهای او کم شده است در صورتی که این کاهش اشتها ناشی از کند شدن رشد در این سن نسبت به سال قبل است .

گرچه ممکن است بین کودکان از نظر نوع و میزان دریافت مواد غذایی اختلاف زیادی وجود داشته باشد و گاهی اوقات از یک وعده تا وعده دیگر و یا از یک روز به روز دیگر فرق کند ولی تحقیقات نشان داده است که اکثر کودکان مواد غذایی مورد نیاز خود را از یک غذای متعادل به دست می آورند.

سایر عوامل مثل رفتار خانواده در زمینه دوست داشتن و یا دوست نداشتن غذا،عادت های نادرست مربوط به غذا و تغذیه ،همه در سال اول و دوم زندگی کودک شکل گرفته و ادامه می یابند.در اینجا پدرو مادر به عنوان یک “الگو”نقش مهمی ایفا می کنند .جو روانی مثبت یا منفی کودک که خانواده در زمان غذا خوردن او ایجاد می کنند می تواند ناشی از شرایط روانی و یا نحوه تغذیه و برخورد افراد خانواده با یکدیگر باشد.

عدم آگاهی و یا بی توجهی اعضا خانواده در مورد رفتارهای تغذیه ای کودک ،همچنین محدودیت فرصت والدین به خصوص مادر،به ویژه اگر شاغل هم باشد می تواند در مشکلات تغذیه و کاهش اشتهای کودک موثر باشد و موجب شود که کودک یک تا ۲ ساله بعضی از غذاهایی را که قبلا خوب میخورده دیگر نخورد .این بی علاقگی ممکن است یک تا ۲ هفته طول بکشد و گاه سال ها باقی بماند .

از طرف دیگر کودکان در این سن استقلال خود را نشان می دهند و می خواهند که خودشان غذا بخورند .هنوز هم دوست دارند ریخت و پاش کنند و از انگشتان خود برای برداشتن غذا استفاده نمایند که این رفتار بخشی از مرحله تکاملی آنان است.کودکان ترجیح می دهند از غذاهایی استفاده کنند که مستقیما آن را به به دست بگیرند و یا در بشقابشان جستجو کرده و آن را بردارند .بسیاری اوقات تمایل نشان دادن به خوردن بعضی از غذاها و یا علاقه نشان دادن به غذاهایی که مناسب سنشان نیست و یا بازی کردن با غذا بیشتر به دلیل بازیگوشی و حس استقلال طلبی آنان است نه اینکه واقعا به آن غذای خاص علاقه داشته و یا نسبت به بعضی غذاهای دیگر بی علاقه باشند .

بنابراین پدرو مادر باید سعی کنند علت اینگونه رفتارهای کودکان را شناسایی نموده و حتی المقدور از آنها پیشگیری کنند تا با مشکلات کمتری هنگام غذا خوردن او رو به رو شوند.

برنامه غذایی کودک در سال دوم زندگی :

یک برنامه غذایی مناسب باید کلیه مواد مغذی (مواد نشاسته ای،پروتئینی،چربی ،ویتامین ها و املاح )را به نسبت های متعادل در اختیار کودک قرار دهد تا انرژی مورد نیاز او که معمولا براساس یکصد کیلو کالری به ازاءهر کیلوگرم وزن بدن است تامین شود.

معمولا ۵۰ درصد انرژی مورد نیاز از مواد قندی،۳۰ درصد از مواد چربی و حدود ۲۰ درصد از مواد پروتئینی به دست می آید. بدیهی است بر حسب عادات مختلف غذایی و افزایش وزن کودک ،نسبت های فوق بین ۵ تا ۱۰ درصد قابل تغییر هستند.

غذای کودکان یک تا ۲ ساله باید کم حجم ولی مقوی و مناسب و شامل همه گروه های غذایی باشد.مقدار غذای کودک می تواند برحسب اشتهای او افزایش یابد .

-نباید انتظار داشته باشیم که کودکان مانند بزرگترها غذا بخورند چون ظرفیت معده آنان هنوز کوچک است.

از طرف دیگر به دلیل اینکه حس کنجکاوی کودک جهت آشنا شدن با دنیای خارج تاثیر زیادی براشتهای او میگذارد این امر ایجاب می نماید که وعده های غذایش ۵ تا ۶ بار در شبانه روز باشد که سه وعده آن وعده های اصلی است که باید مقوی و پر انرژی باشد و دو وعده آن نیز میان وعده است که باید مناسب و مکمل وعده های اصلی باشند.

در این سن هنوز هم کودک با شیر مادر تغذیه می شود تا بخشی از انرژی و مواد مغذی مورد نیاز او از این طریق در اختیارش قرار گیرد .

چرا تغذیه با شیر مادر در سال دوم زندگی یک ضرورت است؟

زیرا:

۱.هنوز منبع مهم دریافت پروتئین ،چربی کلسیم و ویتامین ها برای کودک است .

۲.تا حدود ۳/۱ انرژی و مواد غذایی مورد نیاز او را تامین می کند .

۳.چون در این سن،کودک نوپا بسیار پر تحرک و فعال است و با دست زدن به همه جا و همه چیز خود را بسهولت در معرض آلودگی ها و در نتیجه بیماری ها قرار می دهد مواد ایمنی بخش موجود در شیر مادر نقش حفاظتی بسیار مهمی برای کودک ایفا می کند و وی را تاحدود بسیار زیادی از ابتلاء به اسهال ،عفونت دستگاه تنفسی ،عفونت گوش ،عفونت دستگاه ادراری و امثال آن محافظت می نماید .این حفاظت در مقابل بیماری های غیر عفونی نظیر آسم ،آلرژی، دیابت نوجوانی و بعضی از سرطان های دوران کودکی نیز وجود دارد .

۴.نیاز های عاطفی و روانی کودک را که برای رشد و تکاملش بسیار ضروری هستند تامین می نماید.

۵.نقش بسیار ارزنده تغذیه با شیر مادر در امر تکامل عصبی و روانی کودک که در سال اول زندگی آغاز شده بود با تداوم تغذیه با شیر مادر در سال دوم زندگی استمرار پیدا می کند .

۶.اغلب کودکان در ایام بیماری به ویژه در جریان اسهال ، استفراغ وتب کم اشتها هستند ولی معمولا اشتهایشان نسبت به تغذیه با شیر مادر حفظ شده و یا حتی بیشتر می شود لذا این منبع مهم آب و غذا در ایام بیماری از شدت کاهش وزن آنان می کاهد و به بهبودشان کمک می کند.

۷.از نظر اقتصادی چون با کاهش دفعات بیماری های مختلف همراه است اثر قابل توجهی در بهبود شرایط اقتصادی خانواده دارد.

۸.در پیشگیری از بارداری ناخواسته مادر هنوز هم نقش قابل توجهی ایفا می نماید.

نمونه ای از برنامه غذایی کودک در سال دوم زندگی

یک کودک یک ساله حدود ۳۰% پروتئین ،۵۰%پروتئین ،۲%آهن و ۷۵%ویتامین آمورد نیاز خود را از شیر مادر به دست می آورد.در مورد سایر ویتامین ها و املاح نیز درصدی از طریق شیر مادر و بقیه باید از طریق غذایی که به کودک داده می شود تامین گردد تا رشد و تکامل مطلوب او فراهم شود .البته چون تامین مقدار مورد نیاز پاره ای از ویتامین ها و آهن از طریق تغذیه با شیر مادر و غذا مقدور نیست لذا استفاده از قطره مولتی ویتامین و آهن تا پایان ۲ سالگی توصیه می شود.

به عنوان یک راهنمای کلی که شامل ۳ غذای اصلی و ۲ میان وعده می باشد برنامه غذایی یک کودک دوساله به شرح زیر است :

سه وعده غذای اصلی شامل صبحانه،نهار و شام

دو میان وعده حدود ۱۰ صبح و۴ بعد از ظهر

نمونه:

صبحانه:

نان،کره،مربا(یا عسل)پنیر کم نمک و چای کم رنگ

ناهار:۳ قاشق غذا خوری پر برنج پخته شده (پلو)+یک قاشق غذا خوری پر از حبوبات (عدس،لوبیا،…)+یک قاشق مربا خوری کره یا روغن +نصف یک پرتقال متوسط

بهترین فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان

0 نظر

پاسخ دهید

Want to join the discussion?
حس پشتیبانی حرفه ای!

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *