مغز و اعصاب و نقاشی کودکان

روانشناسی نقاشی کودکان

روانشناسی نقاشی کودکان

مداد زرد من کجاست

رشدسالم کودک وتربیت صحیح وی آرزوی قلبی هر پدرومادری است .شاید شما والدین عزیز نیزهمیشه این سوال را از خودبپرسید که آیا رشدفرزندتان طبیعی است؟

آیا تمام نیرووتوان خودرا برای تربیت صحیح واصولی وی صرف کرده اید؟

آیا تمام استعدادها ومهارت های فرزندانتان را میشناسید؟

آیا برای پروش این استعدادها ومهارتها ونیز رشد جسمانی روحی وروانی وی از اطلاعات ومهارت کافی برخوردارید؟

معمولا فراهم آوردن شرایط و امکانات برای رشد جسمانی هرچه بهتر فرزندان بسیار آسان تر از یافتن راهکارها و روش هایی برای حصول موفقیت درپرورش روحی و روانی آنان است.چرا که رشد جسمانی کودک مطابق منحنی رشد و مراقبت های پزشکی عینا قابل رویت بوده و درصورت ایجاد خلل وهرگونه نقصان درتداوم آن جبران پذیر است و حال آنکه هرگونه خدشه ای در رشد روحی وروانی کودک خصوصا در آغازیت روزهای شکل گیری و پایه ریزی شخصیت  اثرات سوبسیاری رادرزندگی آینده ومیزان موفقیت ها و شکست های او وحتی درتعامل وارتباطات وی با اطرافیان واجتماع درپی خواهد داشت ودرکمتر مواردی جبران پذیر است و چه بسا که اصلا قابل بازنگری وجبران نیز نخواهد بود.

فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان

طبق نظریه روانشناسان پایه ریزی شخصیت کودک ازبدو تولد آغاز می شود .یک نوزاد از بدو تولد نوازش مادر را حس می کند با صدای او آرام می شود و در آغوشش مامن می گیرید و معنی مهرو محبت را درک می کند ولی نمی تواند آن را نشان دهد وتنها از طریق انتقال حسی آن را نشان می دهد.تا دوسالگی شخصیت کودک از لحاظ ویژگی های فطری کامل شده واز آن پس تاثیرات محیط پیرامون و اطرافیان درشکل گیری ویژگی های اکتسابی شخصیتی اش مشهود و موثر خواهد بود .

کودک از این سن به بعد خواسته های مادی ونیازهای فیزیکی خودرابه راحتی برزبان می آورد به عنوان مثال به هنگام گرسنگی غذا طلب می کند به هنگام تشنگی آب میخواهد درصورت خستگی می خوابد و…حال آنکه از بیان نیازها و خواسته های معنوی وروحی خود قاصراست واین نیازها را درغالب فعالیت های دیگر به غیر از بیان مستقیم بروز می دهد.

اصولا کودکان از طریق نقاشی کشیدن قصه گویی بازی کردن و….شناخته می شوند.

به عبارتی نقاشی زبان کودک است .

نقاشی به ما کمک می کند تا به دنیای درونی وروح کودک پی ببریم بدانیم چه نیازهایی دارد آَیا کودک ما ناسازگار یا بیمار است؟دربزرگسالی میخواهد چه کاره شود؟و…

درصورتی که کودک خود به کشیدن نقاشی علاقه داشته باشد از کشیدن نقاشی لذت میبرد .

اما اگر کودک را به کشیدن نقاشی مجبور کنید او این کاررا از روی علاقه انجام نمیدهد.

شاید شما از آن دسته کسانی باشید که خطخطی کردن کاغذ توسط کودک تان برای شما بی مفهوم باشد .ولی به واقع کودک از خط خطی کردن کاغذ منظور خاصی دارد.این امر بیشتر به محدوده سنی کودک بستگی دارد.

 

مفهوم این خطوط به عوامل فردی وتکاملی هرکس بستگی دارد.اختلاف و تفاوت فردی از همان ابتدا نمایان می شودوچون دوران خط نگاری قبل از نقاشی تمثیلی است بنابراین چیزی که دراین دوره نماین می شود خود نمایاندن کودک درمقابل حقیقت بیرونی یک امر کلی است.این خط خطی ها به صورت های مختلف یا با دقت وظرافت یا درقسمتی محدود از کاغذ یا در تمام قسمت های کاغذ با خطوط مداوم ویا مقطع وبارنگ واشکال مختلف ظاهرمی شوند.که همه با هم فرق دارند ونشانگر شخصیت کودک از نظرخلق وخووقدرت او هستند. روان شناسان تایید کرده اند که به هنگام بیان نخستین دوره خط نگاری اگر کودکی تمام صفحه کاغذرا با خطوط پر کند بدین وسیله تمایلش را به تصاحب مکان بیشتری در قلب و عاطفه مادر نشان می دهد. این گونه تعبیر شاید به نظر رویایی باشد ولی به طور کلی درشکل کشیدن کودکان تصویر مادر بیشتر از هر تصویری نشان داده می شود بنابراین طبیعی است که کودک تمام محبت وتمایلاتش را درارتباط با مادر توجیه کند .

آنچه کودک به صورت خط خطی عرضه می دارد به دلایل تکاملی نیز باهم فرق دارند وخط خطی های یک کودک یک ساله از نظر گستردگی وساختار با نقش وخط هایی که یک کودک یک ساله میکشد خواه ناخواه فرق اساسی دارد.

کودکان معمولا در یک سالگی است که مداددردست می گیرند ولی به جای خط کشیدن بیشتر با مداد برروی کاغذ می کوبند وبنابراین به آسانی موفق نمی شوند اثری برروی کاغذ برجای بگزارند.ولی سرانجام در۱۸تا ۲۰ ماهگی به طور کامل موفق به خط کشیدن می شوند. درسن دوسال و نیمه گی قدرت عضلانی کودک بیشتر می شود وهنگامی که خط را رسم می کند با چشم نیز مراقب آن است تا آن خط از محدوده تعیین شده خارج نگردد.درسه سالگی خط نگاری کودک دیگر فقط برای لذت بردن از حرکت یا فشار مداد برروی کاغذ نیست بلکه مایل هست احساسات درونی خود را که در ارتباط با تجربه های زندگی کوتاه مدتش به دست آورده بیان کند وبه تدریج با افزایش سن کودک این خطوط به صورت عمودی افقی منحنی و…در خواهند آمد که هر یک بیانگر جنبه ای از ابعاد شخصیتی هر کودکی هستند.

اگر کودک سن کمی داشته باشد خط خطی کردن کاغذ برای سنین او یک کار عادی به شمار می آید و او سعی دارد با نقاشی کردن احساسات درونی خود را بروز دهد. اما اگر کودک این کاررا در سنین بالا انجام دهد معلوم است که به وسیله خط خطی کردن نقاشی خود می خواهد نفرت خود را نشان دهد.

اعتماد به نفس

چگونه از روی نقاشی می توان به میزان اعتماد به نفس کودک پی برد؟

اگر کودک تمام صفحه دفتریاورق خودرابه وسیله نقاشی پر کندمعلوم است که از اعماد به نفس بالایی برخوردار است وحضورخودرادرمیان جمع احساس می کند .اما اگر کودک تنها گوشه ای از تنها صفحه را پرکند معلوم است که وی از اعتماد به نفس کمتری برخورداراست.آیا کودکانی که یک یا دونفرازاعضای خانواده خودراازنقاشی حذف میکنند میخواهند منظور خاصی را به ما برسانند؟

بله زیرا کودک هرچه یکی از اعضای خانواده خودرابه خود نزدیک تر بکشد می خواهد علاقه خورانسبت به آن فرد نشان دهد اماهرچه آن فرد را ازخوددورتربکشدیااصلاوی رانکشد نشان دهنده نفرت کودک نسبت به آن فرد است .به دلیل علاقه بسیاری ازخانوادهها به جنبه روانشناسانه نقاشی کودکشان واهمیت این مساله به بررسی مفاهیم نقاشی کودکان به صورت خلاصه می پردازیم.برای این منظور به بررسی اشیایی که به طور معمول درنقاشی اغلب کودکان یکسان است از جمله مفهوم خورشید ماه آسمان وزمین اتومبیل و حیوانات و….میپردازیم.لطفا توجه داشته باشید که شما به کودک موضوع نقاشی نمی دهید وخودش آزادانه نقاشی می کند:

خورشید وماه

دراغلب نقاشی های کودکان خورشیددیده می شود.خورشید نشانه امنیت خوشحالی گرما قدرت وبه قول روان شناسان خورشید به معنای پدراست .

وقتی رابطه کودک وپدرخوب است کودک خورشیدرادرحال درخشیدن می کشدووقتی رابطه آن دو مطلوب نیست کودک خورشیدرا درپشت کوه ناپدید می کند.

ترس کودک از پدر به رنگ قرمز تند یا سیاه درنقاشی دیده می شود.البته با یک نقاشی مابه قضاوت نمیپردازیم بلکه باید چندین نقاشی کودک را بررسی کرد .ماه نشانه نیستی است.اغلب کودکان ماه را کنار قبروقبرستان می کشند کودکان درنقاشی خودماه را بامرگ معنی میبخشند.

آسمان و زمین

آسمان به معنی الهام وپاکی است ولی زمین به معنی ثبات وامنیت است. کودکان خیلی کوچک هیچ وقت خطی برای نشان دادن زمین ترسیم نمیکنند ولی در ۵یا۶سالگی که آغاز درک دلایل منطقی است به کشیدن زمین نیز می پردازند.

اتومبیل

درجامعه امروزی ماشین نشانه قدرت است به همین دلیل درنقاشی های کودکان مخصوصا پسربچه ها ماشین زیاددیده می شود. وقتی یکی از اعضای خانواده که اغلب پدر وگاهی خود کودک است رانندگی می کنندازدیدگاه برون فکنی اهمیت پیدامیکند. بیشترنوجوانان به بهانه اینکه کشیدن تصویرآدم حوصله شان را سرمیبردیاسخت است از کشیدن شکل آدم خودداری میکنند امابه اعتقادپژوهشگران ترجیح دادن کشیدن ماشین دراین دوره خودبه خود نشان دهنده وابسته بودن شخص به دنیای خارج وزندگی ماشینی است.البته این مساعل بستگی به سن فرهنگ وعوامل ذهنی و… نوجوان دارد.

حیوانات

اگردرنقاشی کودک شما تصاویر حیوانات دیده می شود ممکن است دلایل مختلفی وجودداشته باشد که شما باصحبت کردن باکودک به آن پی میبرید.

کودکی که درروستا زندگی می کند یا حیوانات خانگی دارد یا عاشق حیوانات باشد یا حتی زیاد به باغ وحش برود طبیعی است که تصویر حیوان بکشد پس فرهنگ و طرز زندگی کودک درخانواده از اهمیت زیادی برخوردار است.اگر کودک به نوعی با حیوانات رابطه نداشته باشد و حیوان برای او دردسترس نباشد تصویرحیوان درنقاشی او اهمیت خاصی پیدا می کند .گاهی ممکن است کودک احساس گناه و تقصیری را که تجربه کرده وجرات نکرده آنرا ابراز کند درنقاشی و در قالب حیوان نشان دهد. مثلا کودکی ممکن است به دلیل اینکه شب گذشته تشکش را خیس کرده وسرزنش شده احساس گناه بکند ودرنقاشی اش شکل حیوان خاصی را مثل مارمولک بکشد .کشیدن حیوانات درنده نشانه فشارهای درونی مخفی کودک است. مثلا کودکی که نسبت به برادر کوچکتر تازه به دنیا آمده اش حسادت می کند درنقاشی ممکن است گرگ بکشد که نشان دهنده ترس و دلهره کودک ازتازه وارد کوچولو است.

والدین باید توجه داشته باشند که درتجزیه وتحلیل نقاشی کودکان که کاری بسیار ظریف و حساس است چون یک کار تخصصی وتجربی است شمارای قطعی نمی دهید.

کودک شما باید خودش به میل خودش موضوع نقاشی را انتخاب کند.شما نباید بالای سر او بنشینید و به او مداد رنگی به میل خودتان بدهید اودرنقاشی کردن باید آزادی کامل داشته باشد درپایان نقاشی از کودک بخواهید که درمورد تصاویر کشیده شده برای شما حرف بزند این گونه اطلاعات به شما درتجزیه وتحلیل نقاشی کودک دلبندتان کمک میکند.کودکان را به کشیدن تشویق کنید اما آنها را مجبور نکنید که همین الان برای شما نقاشی بکشند.

بهترین دکتر مغز و اعصاب کودکان

0 نظر

پاسخ دهید

Want to join the discussion?
حس پشتیبانی حرفه ای!

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *