کودکی با اختلال خواندن (قسمت دوم)

اختلال خواندن یا نارساخوانی سبب می شود تا دانش آموزان در توصیف اشیاء اغلب شمرده صحبت کنند. در اختلال خواندن کودکان از جملات طولانی و خزانه لغات پیشرفته با استفاده از جملات طولانی و خزانه لغات استفاده می کنند و می توانند نمرات IQ طبیعی تا بالا داشته باشند.

اختلال خواندن کودکان

ویژگی های اختلال خواندن در کودکان

کودکان با اختلال خواندن وقتی صحبت می کنند شما احتمالا متوجه نمی شوید که هیچ نوع مشکلات یادگیری در آنها وجود داشته باشد ولی یک تقابل جالبی بین مهارت های زبان گفتاری آنها و خواندن و نوشتن آنها وجود دارد.

دانش آموزان دچار اختلال خواندن از خواندن با صدای بلند در کلاس یا برای داوطلب شدن برای نوشتن روی تخته، احساس شرمندگی و خجالت می کنند. مشکلات آنها مثل وضعیتی است که کودک ۷ ساله در مطالعه موردی ذیل دارد.

مطالعه موردی در مورد کودکی با اختلال خواندن

مادر یک پسر ۷ ساله، فرزندش را به عنوان کودکی که مشکلات اساسی در زمینه فراموشی و حافظه دارد، توصیف می کنند. او فراموش می کند که کتش را بپوشد و حتی یک روز بدون کفش ورزش کرده بود. چرا که فراموش کرده بود کفش ورزشی بپوشد.

در طول روز کتاب ها، تکالیف، بطری آب و کیف تربیت بدنی اش را، علی رغم سفارش های مکرر، فراموش می کند. او نمی تواند بخاطر بیاورد که در کلاس چه کار کرده است.

آموزش های ساده را ظرف چند دقیقه فراموش می کند. او در زندگی روزمره خود زیاد فراموش می کند و با اینکه به موفقیتی دست پیدا نمی کند ولی برآشفته نمی شود.

من مطمئن هستم که قضیه چیزی بیش از تنبلی ساده است. او در کودکی خیلی خوشحال و با اعتماد به نفس است که عزت نفس خوبی هم دارد ولی بطور حیرت آوری فراموش کار است.

عملکرد آموزشی او متاثر از این وضعیت است و اطرافیان هم احتمالا برداشت اشتباهی از او پیدا می کنند. معلم، او را یک دانش آموز مخرب نمی داند ولی می گوید حواس پرت است.

الگوی رفتاری که نوعا در نارساخوانی یا اختلال خواندن گزارش شده است، دیدن تصاویر لغات یا حروف بصورت آیینه ای است، مانند خواندن ((دار)) بصورت ((راد)). البته مهم است که توجه داشته باشیم که این خطاها، فقط مختص نارساخوان ها یا کودکان دچار اختلال خواندن نیست.

خوانندگان تازه کار، چنین خطاهایی مرتکب می شوند. این راه خواندن از چپ به راست که در زبان انگلیسی قراردادی و یادگیری آن الزامی است، می تواند به سردرگمی در خوانندگان منجر شود. حروف جفتی مانند b و d برای خوانندگانی که در ابتدای کار هستند هم به لحاظ دیداری و هم نوشتاری گیج کننده است.

در واقع زمانی که دانش آموزان با نارساخوانی یا اختلال خواندن با خوانندگان عادی در همان سطح خواندن ( یعنی کودکان جوان تر)مقایسه می شوند، هر دو گروه خطاهای معکوس سازی مشابهی را با حروف و لغات مرتکب می شوند. بدین ترتیب، الگوهای خواندن یک فرد نارساخوان مشابه یک خوانندگان تازه کار است. در برخی موارد، افرادی با اختلال خواندن قادرند که خود را به سن هم سالان شان رسانده و در یک سطح قابل انتظار بخوانند.

تشخیص اختلال خواندن در کودکان

یک راه رایج برای تشخیص نارساخوانی یا اختلال خواندن استفاده از ملاک ناهم خوانی بین نمره IQ و نمره خواندن است.این که مهارت های خواندن و IQ در طول دورانرشد به موازات هم تکامل پیدا کرده و بر هم تاثیر بگذارند،امری طبیعی است.

در افرادی با اختلال خواندن یک فاصله عمیق بین دو مهارت وجود دارد،اما نمرات IQ گرایش دارند که در محدوده طبیعی قرار داشته باشند. در حالی که مهارت های خواندن نسبت به آن چیزی که از سطح سنی آنها انتظار می رود پایین تر است.

در واقع، عملکرد خواندن بسیاری از افراد دچار اختلال خواندن دو تا سه سطح پایین تر از هم سالان شان است.

اگرچه ملاک ناهم خوانی بین بهره هوشی و نمره خواندن، یک سنجش مفید برای تعیین میزان هم خوانی مهارت های آموزشی یک دانش آموز با بهره هوشی او می باشد،این روش تشخیص اختلالات با برخی انتقادات هم روبه رو شده است.

برای مثال، این ملاک می تواند یک دانش آموز با IQ بالا(۱۲۰) و مهارت های خواندن متوسط (نمره=۹۵) را به عنوان فرد دارای اختلال خواندن در نظر بگیرد، این در حالی است که مهارت های خواندن او در واقع با هم سالانش هم تراز است.

ملاک ناهم خوانی بین IQ و نمره خواندن،دانش آموزانی را که در شاخص های IQ و خواندن نمره زیر متوسط می گیرند، مورد بی توجهی قرار می دهد.

در نتیجه، بعضی از روانشناسان، علاقه مند به مجموعه تست های استانداردی هستند که طیفی از مهارت های شناختی همراه با اشکالات خواندن هم چون آگاهی واج شناختی،حافظه کلامی،پردازش شنیداری و مهارت های نامیدن سریع را مورد سنجش قرار دهند.

چنین مجموعه تست هایی همواره مفید هستند جرا که حوزه های خاص از نقایص که به لحاظ نظری با مهارت های خواندن هم خوانی دارند را آشکار می سازند.

مغز نارساخوان

شما ممکن است بخاطر داشته باشید که نیم کره چپ با مهارت های زبانی همراه است (مثلا ناحیه بروکا).مطالعات مربوط به تصویربرداری مغزی دریافته اند که خوانندگان بطور معمول از منطقه گیجگاهی پس سری چپ که به منطقه شکل دهی لغت معروف است، برای تلفظ لغات در حین خواندن استفاده می کنند.

آیا مغز نارساخوان هم الگوی مشابهی دارد؟

مطالعه اخیر شای ویتز یک گروه ۲۰ ساله ای که در پیش دبستانی، نارساخوان یا دچار اختلال خواندن تشخیص داده شده بودند را مورد بررسی قرار داد. اسکن های تصویر برداری شده از مغز این کودکان نشان داد که فعال سازی خیلی کمی در منطقه گیجگاهی چپ وجود دارد.

برخی این قضیه را این گونه تفسیر می کنند که دانش آموز نارساخوان مسیرهای ذهنی را در قسمت چپ مغز که درگیر مهارت های آگاهی واج شناختی است، دور می زند و بجای آن بیشتر بر روش های دیداری برای حمایت از خواندن خود متکی است.

دکتر مهران آقامحمدپور فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان در تهران

برای طرح پرسش خود در این زمینه بر روی لینک پرسش از دکتر کلیک کنید.

0 نظر

پاسخ دهید

Want to join the discussion?
حس پشتیبانی حرفه ای!

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *