چگونه با کودکم رفتار کنم؟

harfsh.matn_.vasat_

مراحل تغییر دادن رفتار کودکان

کودکان همیشه آنطور که والدین می خواهند، رفتار نمی کنند و وقتی والدین احساس می کنند که نمی توانند عادات و رفتار فرزندان خود را تغییر دهند، درمانده و آشفته می شوند و اعتماد به نفس خود را از دست می دهند.

اهداف خود را متناسب با سن، شخصیت، توانایی ها، جنس و میزان رشد عقلی فرزندانتان تعیین کنید.

مشکل را تشریح کنید

پیش از هر اقدامی باید رفتارهایی را که می خواهید تغییر دهید، دقیقا مشخص کنید. این که به یک کودک برچسب شیطان، لجباز یا حرف نشنو بزنیم ، کمکی به حل مسئله نخواهد کرد؛ زیرا این برچسب ها کلی و مبهم اند و شما نمی توانید چیزی به این مبهمی را عوض کنید.

دقیقا به چه علتی فرزند شما دست به رفتار ناپسند می زند؛ یا از انجام کاری طفره می رود؟ از سوی دیگر چیزی که شما از او می خواهید دقیقا چیست؟

یک تکه کاغذ بردارید و آن را از طول به دو بخش تقسیم کنید. در بالای یکی از بخش ها بنویسید به ندرت و در بالای بخش دیگر بنویسید اغلب. در ستون اول، رفتارها یا عادت های خاصی را که دوست دارید کودکتان کم تر آن ها را انجام دهد، بنویسید و در مقابل آن ( در ستون دوم) رفتاری را بنویسید که دوست دارید فرزندتان آن ها را در بیشتر مواقع انجام دهد.

کم تر رخ دهد

 

بیشتر رخ دهد
حاضرجوابی

طفره رفتن از کار

به هم ریختن اتاق

 

گفتار مودبانه

عمل به درخواست ها بدون تاخیر

قرار دادن لباس ها در کمد

 

درهر زمان بر روی یک مشکل تمرکز کنید

ابتدا یک مشکل را در نظر بگیرید، آن را حل کنید و سپس به مورد بعدی بپردازید. گاهی بهتر است کار را با یک مشکل کم اهمیت تر که سریع تر حل می شود، آغاز کنید، تا در شروع احساس موفقیت کنید.

هماهنگ و ثابت قدم باشید

در مورد چیزی که می گوئید جدی باشید، چیزی را بگوئید که منظوری از آن دارید و مطمئن شوید که هر دو یک چیز را می گوئید. شما و همسرتان در مورد مشکل و راه حل، پیش از دست زدن به هر کاری، اتفاق نظر داشته باشید. به علاوه اگر بتوانید با پرستار بچه، معلم ها ، سایر اعضاء خانواده و هر فرد دیگری نیز که به طور منظم با کودک شما ارتباط دارد هماهنگی پیدا کنید، نتیجه کار شما بسیار بهتر خواهد بود.

طبق تجربه های ما، والدین خیلی زود خسته می شوند و بچه ها این را می دانند. اگر والدین مقاوم و استوار نباشند، بچه ها به خواسته های آنها احترام نمی گذارند و خود را موظف به انجام آن ها نمی دانند. چون مطمئن هستند که با کمی گریه و اندکی سماجت به هدفشان می رسند.

اگر تصمیم گرفته اید از روش نادیده گرفتن سنجیده استفاده کنید، وقتی فرزند شما در سوپرمارکت، برای شکلات گریه می کند، اگر پس از چند دقیقه نتوانید در برابر گریه، التماس یا نگاه های شماتت بار دوستتان که با شما به خرید آمده است بایستید و در نتیجه تسلیم شوید، نه تنها مشکل را حل نکرده اید بلکه در واقع آن را تقویت نیز کرده اید.

با دید مثبت نگاه کنید

درحالی که روی یک رفتار ناپسند کودک کار می کنید و در حال اصلاح آن هستید، به او اطمینان دهید که دوستش دارید و به او احترام می گذارید. اگر مریم در رستوران شلوغ می کند و سپس ساکت می شود، به او بگوئید که شما رفتار اخیرش را می پسندید. یک نظر مثبت بسیار بیشتر از خیل انتقادات موثر واقع می شود. کودکان در هر مرحله سنی که باشند، تمایل شدیدی دارند که والدینشان آن ها را بپسندند.

بگذارید بچه ها بدانند منتظر چه باید باشند

پس از آنکه رفتاری را که می خواهید تغییر دهید انتخاب کردید و همین طور راهبرد( استراتژی) یا راه حل هایی را که ما پیشنهاد کرده ایم برگزیدید، دنبال یک موقعیت مناسب باشید تا به کودک توضیح دهید چه اتفاقی قرار است بیفتد. با دیدی مثبت به قضیه بنگرید و آن را به سادگی تشریح کنید.

هدفهایتان را با کلمات ساده ای که کودک به راحتی آنها را می فهمد، توضیح دهید. به کودک بگوئید دقیقا چه          می خواهید بکنید و چه انتظاری از او دارید:« مینا همین حالا ما می خواهیم لباسهای چرک تو را جمع کنیم و توی سبد لباس چرک بگذاریم.» در مورد آنچه از او می خواهید انجام بدهد یا ندهد صحبت کنید.

روش های اصلی تربیت

واژه تربیت در واقع به معنای تعلیم دادن یا پرورش، شامل مجموعه ای از روش های مثبت و منفی است. وقتی کودکان خود را تربیت می کنید، به آن ها می آموزید که چطور رفتار کنند.

پدر و مادر باید پایدار و جدی باشند تا روش های تربیتی شان موثر واقع شود.

چگونه تحسین کنیم

برای والدین آسان است که فقط به رفتارهای نادرست کودکان خود توجه کنند و اعمال درست آن ها را در نظر نگیرند. برای مثال مریم و علی بدون سر و صدا در اتاق مشغول بازی هستند و هیچ کس به خاطر آن که بسیار دوستانه اسباب بازی ها را تقسیم می کنند، آن ها را تحسین نمی کند. اما چند دقیقه بعد که بین بچه ها دعوا می شود، پدر عصبانی شده، سر آن ها داد می کشد.

انتقاد همراه با کمی ستایش، نتایج بهتری به بار می آورد. کودک شما می خواهد که به او توجه کنید و می خواهد این توجه را از هر طریقی که می تواند به دست آورد. اگر دیدگاه شما منفی باشد، او از راه های منفی به هدف خود می رسد. اما اگر شما روی نکات مثبت تمرکز کنید، در مقابل، رفتارهای خوب بیشتری دریافت خواهید کرد؛ زیرا در این حالت کودک با رفتارهای مثبت خود ، سعی در جلب توجه شماخواهد داشت.

اگر هنگام تحسین کردن راهنمایی های زیر را به کار ببندید، به زودی خواهید دید که این کار به عنوان یک روش تربیتی و انضباطی بسیار موثر است.

رفتار کودک را تحسین کنید نه شخصیت او را

به بچه نگوئید ،« چه دختر خوبی». زیرا این جمله بدین معناست که هدف، عبارت است از خوب بودن در تمام اوقات؛ به جای آن می توانید بگوئید: « من از طرز حرف زدنت با نیما خوشم آمد» . گفتن عبارت « پسر خوب» یا « دختر خوب» نمی تواند احساس مشخصی را به کودک القا کند؛ مگر آنکه کودک بتواند آن را با رفتارهای خویش ارتباط دهد؛ زیرا تصور هر کس از خود، بر پایه تصوری که از اعمالش دارد، استوار است.

موثرترین راه برای آموزش رفتار خوب، شکل دادن رفتار با تحسین است.

از تحسین های ویژه استفاده کنید

هدف از تحسین کردن، افزایش رفتارهای شایسته است پس شما باید بر رفتارهای خاصی که مورد قبولتان هستند، تاکید کنید. هر چه تحسین شما اختصاصی تر باشد، کودک درست بودن کارش را بهتر درک می کند و احتمال اینکه آن عمل را تکرار کند نیز بیشتر می شود. برای نمونه یک روز صبح متوجه می شوید که فرزندتان رختخوابش را مرتب کرده است، در همان حال نیز مشغول شانه زدن موهایش است. اگر بسادگی بگوئید « آفرین عزیزم» او نمی فهمد که منظور شما رختخوابش است یا موهایش. پس بگوئید« از اینکه امروز صبح رختخوابت را جمع کردی خیلی خوشم آمد، ممنونم.»

هر پیشرفتی را تحسین کنید

اگر به فرزند خردسالتان گفته اید که باید اسباب بازی هایش را پس از بازی کردن با آن ها مرتب کند ولی او قبلا هیچ گاه این کار را انجام نداده است، پیشرفت های کوچک او را نیز ستایش کنید.دفعه اول به خاطر برداشتن یکی از اسباب بازی ها از کف اتاق و گذاشتن آن در کمد ( در حالی که سه یا چهارتای دیگر را رها کرده است) از کودکتان تعریف کنید و به او آفرین بگوئید:« چه کار خوبی کردی که کامیونت را توی کمد اسباب بازی ها گذاشتی. بگذار کمکت کنم تا بقیه رو هم جمع کنی.». دفعه بعد به خاطر جمع کردن دو تا از اسباب بازی هایش از او تعریف کنید و همین طور ادامه دهید تا رفتار کودک اصلاح شود.

هنگامی که رفتار جدیدی تثبیت شده است، برای حفظ آن به تحسین کمتری نیاز داریم و لازم نیست کودک در مورد آن رفتار به خصوص به طور مداوم تمجید شود. در عوض به طور اتفاقی این کار را انجام دهید؛ مثلا هر پنج یا ده باری که کودک آن را انجام می دهد، از او تعریف کنید. توجه داشته باشید که در مورد هر رفتاری ستایش را هرگز به طور کامل متوقف نکنید.

به طور مناسب و مقتضی تحسین کنید

برای دریافت پاسخهای بهتر، نوع تحسین را با سن و اخلاق کودک متناسب کنید. برای نمونه در آغوش گرفتن، بوسیدن و دیگر نشانه های عملی محبت همراه با کلمات مهرآمیز برای کودکان خردسال موثرند. اما در مورد کودکان بزرگتر بهتر آن است که از پیامهای سری استفاده کنیم. زیرا این کودکان بیشتر دوست دارند به طور خصوصی تشویق شوند. برای نمونه می توانید با یک چشمک یا اشاره دست نشان دهید که به عمل خوبش توجه کرده اید.بعدا می توانید در مورد رفتار پسندیده اش با یکدیگر صحبت کنید.

بیشتر کودکان بزرگتر یک لحن آمیخته با شوخی را به نعریف و تمجید مستقیم ترجیح می دهند. گفتن این جمله که       « عجب مستخدم با سلیقه ای اینجا بوده است!» پاسخ بهتری را در یک کودک دوازده ساله بر می انگیزد تا این جمله که «واقعا رختخوابت را خیلی خوب مرتب کرده ای.»

به خاطر داشته باشید که کودکان از جملات تکراری خسته می شوند. عبارات مشابهی که پشت سر هم استفاده         می شوند، تاثیر خود را از دست می دهند؛ خلاق باشید.

بلافاصله تحسین کنید

تحسین کردن به خصوص در مورد کودکان خردسال وقتی موثرتر است که بدون معطلی صورت گیرد. نذارید تا بین رفتار پسندیده او و پاسخ شما فاصله زیادی بیفتد، اگرچه کودکان بزرگتر قادرند این فاصله را درک کنند.

تحسین را با علاقه بی قید و شرط بیامیزید

برخی از والدین نگران آنند که مبادا کودکانشان فقط هنگامی که مورد توجه قرار می گیرند و تشویق می شوند، خوب رفتار کنند. برای رفع این مشکل، بهترین کار این است که پس از جا افتادن یک رفتار جدید رفته رفته از میزان تعریف و تمجید یکاهیم و آن را به طور موردی انجام دهیم.

0 نظر

پاسخ دهید

Want to join the discussion?
حس پشتیبانی حرفه ای!

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *