سردرد و میگرن در کودکان

سردرد یک علامت شایع در کودکان و نوجوانان است .

سردرد در کودکان

علل سردرد در کودکان چیست؟

اکثر سردردها طی بیماری های ویروسی و تب رخ می دهند. با این وجود سردرد می تواند نخستین علامت یک بیماری وخیم نظیر مننژیت یا تومور مغزی باشد. در بعضی کودکان خواب کمتر از حد معمول و یا پریدن ناگهانی ازخواب منجر به سردرد می شود. در برخی بچه ها تشنگی ، ضربه  به سر ، تماشای بیش از حد تلویزیون یا کامپیوتر ، عفونت های گوش ، سینوزیت ، عفونت های ادراری ، سرماخوردگی ، آنفلوآنزا ، عدم خوردن یک وعده غذایی در روز که منجر به پایین آمدن سطح قند خون می شود.

از دیگر عوامل می توان به استرس، اضطراب  و ترس در خانه و یا مدرسه، توده مغزی، فشار خون بالا، مشکلات دندان، مشکلات چشمی، مشکلات مفصل گیجگاهی– فکی، هیجان، مسافرت، مصرف شکلات و گوشت‌های آماده مثل سوسیس  و کالباس به دلیل داشتن نیترات اشاره کرد.

گاهی اوقات سردرد در کودکان خصوصا  سردرد میگرنی منشا ارثی دارد و در صورت وجود این نوع سر درد در پدر و مادر و دیگر افراد خانواده احتمال وقوع آن در کودک بیشتر می‌شود. خستگی عضلات سر و گردن در کودکان که بیشتر به علت انجام تکالیف یا نگاه کردن تلویزیون در وضعیت دراز کشیده اتفاق می افتد، نیز می تواند منجر به سردرد در کودکان شود.

سر درد میگرنی در کودکان با چه علایمی تظاهر می کند؟

میگرن اغلب در دوران کودکی آغاز می شود . شیرخواران و کودکان نوپا که قادر به صحبت کردن در مورد محل ناراحتی خود نیستند، دچار علایم تحریک پذیری، خواب آلودگی،  کج خلقی، مالیدن مکرر سر و چشم ها، رنگ پریدگی و استفراغ می شوند. کودکان خردسال مبتلا به میگرن فاقد بسیاری از علایم تیپیک بیماری هستند.

سردردهای دوره ای در کودکان که با تهوع و استفراغ همراهند و با استراحت بهتر می شوند، احتمالا از نوع سردرد میگرنی می باشند. سردردهای میگرنی در کودکان ، با حملات مشخص درد شدید کوبشی یا ضرباندار در ناحیه پیشانی، گیجگاه یا سردرد یک طرفه مشخص می شوند که طول مدت آن بین ۱ تا ۴۸ ساعت است.

به همراه درد علایمی نظیر تهوع، استفراغ، رنگ پریدگی، نور هراسی ( فوتوفوبی ) ، صوت هراسی ( فونوفوبی ) و تمایل شدید برای یافتن اتاق تاریک آرام برای استراحت ، دیده می شود .

انواع میگرن های کودکان

اورای میگرن چیست؟

یک علامت شاخص ولی ناپایدار میگرن دوران کودکی اورای بینایی است که بلافاصله قبل از سردرد شروع شده و ۱۵ تا ۳۰ دقیقه طول می کشد . اورای بینایی بصورت نقاط جرقه ای یا خطوط نورانی هستند که در یک یا هر دو میدان بینایی فرد تظاهر می کنند . اورای میگرن ممکن است بصورت حملات کوتاه بی حسی یکطرفه یا دور دهان ، ضعف یکطرفه یا حتی دوران سر نیز نمایان گردد .

میگرن عارضه دار چیست؟

گاهی اوقات بیماران مبتلا به میگرن حملات نقایص عصبی را تجربه می نمایند که چندین ساعت باقی می ماند و سپس بطور کامل برطرف می شود . به حملات فوق میگرن عارضه دار گفته می شود و بطور تیپیک شامل فلج یکطرفه ، کوری یکطرفه یا منگی می باشد .

سردرد تنشی در کودکان چیست؟

سردردهای تنشی در کودکان عموما خفیف تر هستند و کمتر سبب اختلال در شیوه زندگی کودک می شوند. درد منتشرتر و دارای ماهیت فشارنده است؛ ولی میتواند چندین ساعت تا چند روز طول بکشد. این سردردها می توانند حاد باشند و به دلیل استرس های محیطی ایجاد گردند و یا اینکه مزمن بوده و نشان دهنده یک اختلال روانپزشکی زمینه ای نظیر نوروز اضطراب ، هیستری یا افسردگی باشند.

 در چه مواردی سردرد در کودکان را باید جدی بگیریم؟

در صورتی که کودک  از سردرد حاد و شدید شاکی است، گهگاهی استفراغ می‌کند، علائم بینایی و مشکلات حسی و حرکتی دارد، به علت سردرد از بازی و فعالیت روزانه دست می‌کشد،  دچار استفراغ  شدید صبحگاهی به ‌صورت جهنده می‌‌شود، سردرد با سرفه یا خم شدن به جلو شدت می‌یابد، سردرد همراه با تشنج، افت هوشیاری، تب بالا یا تغییر در رفتار رخ می دهد و سردردی که کودک را اواسط شب بیدار می کند، جزو مواردی هستند که باید سریعا به پزشک مراجعه نمود.

تشخیص سردرد در کودکان چگونه انجام می شود؟

در صورتیکه معاینه فیزیکی عمومی یا عصبی نشاندهنده اختلال باشد و یا اشکال غیر معمول میگرن وجود داشته باشد، کودک نیازمند ارزیابی تشخیصی بصورت تصویربرداری ( سی تی اسکن یا ام آرای مغزی ) ، نوار مغزی و بررسی هلی متابولیک خاص می باشد.

 با سر درد بچه ها چه کنیم؟

وقتی کودک شما با فواصل طولانی و گاهی اوقات دچار سردرد می شود، نباید خیلی نگران باشید و مطمئن باشید که با استراحت کردن برطرف خواهد شد. ولی اگر کودک به طور ناگهانی مبتلا به سردرد شدیدی می شود که با استراحت بهبود نمی یابد و یا دفعات تکرار این سردردها بیشتر از ۱ بار در ماه است، بهتر است که حتما به پزشک مراجعه کنید.

درمان سردرد و میگرن چگونه است؟

درمان طولانی و پیشگیرانه میگرن با داروهای اختصاصی میگرن زمانی صورت می‌گیرد که دست‌کم یک حمله سردرد در هر هفته رخ دهد یا این‌که سردرد موجب اختلال فعالیت کودک در مدرسه، خانه یا اجتماع شود؛ در غیر این صورت فقط درمان با داروهای مسکن در زمان حمله میگرنی کفایت می‌کند.

ورزش منظم، مصرف کافی مایعات، پرهیز از مصرف مواد محرک مانند قهوه، مصرف بموقع وعده‌های غذایی و خواب کافی از دیگر مواردی است که در کاهش عود میگرن موثر است.

توصیه هایی لازم برای جلوگیری از سردرد چه هستند؟

توصیه ای که پروفسور سمیعی ، رئیس انجمن جهانی جراحی قاعده مغز ، برای مردم دارند این است که : مغزمان را مغشوش نکنیم. دنیای امروزه شاید باعث شود حجم زیادی از اطلاعات در آن واحد وارد مغز شود اما باید بسیار مراقب بود که مسائل مختلف را وارد مغز نکنیم؛ چرا که این کار کیفیت ارتباط سلول‌های مغز را دچار اختلال می‌کند.

به تمام افراد و به ویژه به جوان‌ها توصیه می‌کنم ابتدا یک کار را به انتها برسانند و بعد به سراغ مطالب دیگر بروند؛ چرا که در غیر اینصورت رفته رفته عملکرد مغز کاهش می‌یابد.

توصیه‌ای هم که برای والدین دارم این است که تا جایی که می‌توانند، کودکان را از کامپیوتر دور کنند و اجازه ندهند وقت زیادی از آنها از طریق بازی‌های کامپیوتری پر شود؛ چون حجم زیاد اطلاعاتی که به مغز کودک وارد و باعث آلودگی مغزی و فکری در آن ها می‌شود. به‌ ویژه بازی‌های رایانه‌ای که اگر به‌ مدت طولانی از آنها استفاده شود، جز تلف کردن انرژی مغزی و آسیب‌های جسمی و روحی به کودکان دستاورد دیگری در پی ندارد.

دکتر مهران آقامحمدپور فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان در تهران

برای طرح پرسش خود در این زمینه بر روی لینک پرسش از دکتر کلیک کنید.

0 نظر

پاسخ دهید

Want to join the discussion?
حس پشتیبانی حرفه ای!

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *