اختلالات عصبی

تومور نخاعی در کودکان

تومور نخاعی

قبل از توضیح درباره تومور نخاعی در کودکان ابتدا باید تعریف مناسبی از تومور به دست آوریم. تومور به معنای رشد غیر طبیعی بافت ها درون بدن می باشد. در نتیجه تومور مغزی به این معنا می باشد که رشد غیر طبیعی بافت ها در بخش نخاعی صورت گرفته است. این رشد غیر طبیعی باعث اختلال در سیستم عصبی و ضایعات نخاعی می شود که می تواند به قسمت های اندام های حرکتی و کنترلی بدن آسیب برساند.

تومور نخاعی کودکان

تومور های نخاعی

 

تومور نخاعی در کودکان

تومور نخاعی یکی از نادر ترین تومور ها در کودکان است. تومور های نخاعی به نام نئوپلاسم شناخته می شوند. نئوپلاسم رشد غیر طبیعی در بافت نخاعی یا در ستون فقرات می باشد که مانند تمام تومور ها به دو بخش خوش خیم و بد خیم تقسیم می شود. تومور هایی که حالت سرطانی دارند تومور های بدخیم و تومورهای غیر سرطانی تومور های خوش خیم می باشند. تومور هایی که در ستون فقرات ایجاد می شوند جدا از خوش خیم بودن یا بدخیم بودن آن ها باعث اختلال و فشار بر روی ستون فقرات شده و این فشار بر روی ستون فقرات با درد همراه می شود.

علائم تومور نخاعی در کودکان

علائم مختلفی برای تومور نخاعی در کودکان دیده شده است. این علائم وابسته به سرعت رشد تومور می باشند در برخی از مواقع این علائم بسیار کند ظاهر می شوند و در بعضی اوقات سرعت رشد تومور بالا می باشد و ظهور این عللائم نیز سریع تر رخ می دهد. این علائم عبارت اند از:

  • بی حسی و ضعف
  • فلج جزئی
  • تغییر شکل ستون فقرات
  • عدم کنترل بر روی مثانه و بی اختیار ادرار
  • تب

البته یکی از مهم ترین علائم ابتلا به تومور مغزی در کودکان احساس درد مزمن در پشت کودک می باشد اما به این دلیل که این درد می تواند ناشی از دلایل دیگر باشد در دسته بندی علائم تومور نخاعی در کودکان ذکر نشده است. اما اگر کودک شما به صورت مدت دار و مزمن در قسمت پشت خود و ستون فقرات احساس درد می کند حتما به بهترین فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان مراجعه کنید و علت احساس درد در ستون فقرات را بررسی کنید.

تشخیص تومور نخاعی در کودکان

همانطور که گفته شد زمانی که احساس درد در ستون فقرات به صورت مزمن و طولانی باشد برای بررسی باید به پزشک فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان مراجعه کنید تا با انجام آزمایشات زیر علت بروز درد در ستون فقرات را بررسی کند.

  •  آزمایشات آزمایشگاهی خون و مایع نخاعی کودک برای تشخیص حضورسلول‌های توموری
  •  اشعه ایکس از ستون فقرات، برای تشخیص حضور اسکولیوز یا فرسایش استخوانی ناشی از تومور
  •  ام آر آی برای بررسی دقیق‌تر ساختار نخاعی و یا محل تومور
  •  سی تی اسکن برای بررسی اینکه آیا سایر نقاط بدن نیز تحت تأثیر قرار گرفته‌اند یا خیر

تشخیص به موقع تومور نخاعی در کودکان می تواند روند پیشرفت تومور را کنترل کند و گام مهمی در درمان تومور نخاعی در کودکان می باشد. این تشخیص به موقع کمک شایانی به کودک می کند تا در مرحله بازتوانی موفق تر باشد و زودتر به روند عادی زندگی بازگردد.

دلایل ایجاد تومور نخاعی در کودکان

تا اینجا با تومور نخاعی در کودکان، نحوه عملکرد و تاثیر گذاری تومور نخاعی در کودکان و علائم و روش های تشخیص تومور نخاعی در کودکان آشنا شدیم. حال قصد داریم علت های اصلی و شایع که باعث ایجاد تومور مغزی در کودکان می شود را بررسی کنیم:

۱.قرار گرفتن در معرض تشعشعات مضر

تنها فاکتور خطرناک شناخته شده محیطی در بروز تومورهای مغزی، قرار گرفتن سر در معرض تشعشع رادیویی است که بیشتر در هنگام درمان سایر بیماری‌ها ایجاد می‌شود. امروزه بیشتر تومورهای ناشی از تشعشع ناشی از پرتودرمانی است که برای درمان سرطان‌های دیگر مانند لوسمی به سر اعمال می‌شود. این تومورهای مغزی معمولاً ۱۰ تا ۱۵ سال پس از تابش اشعه ایجاد می‌شوند. تومورهای ناشی از تابش اشعه هنوز نسبتاً نادر هستند، اما به علت افزایش خطر (و همچنین عوارض جانبی دیگر)، پرتو درمانی تنها پس از ارزیابی مزایا و خطرات احتمالی، به سر اعمال می‌شود.

دلایل تومور نخاعی

تشعشعات مضر

برای اکثر بیماران مبتلا به سرطان در مغز یا سرطان‌های نزدیک به بافت مغزی، مزایای استفاده از پرتودرمانی به عنوان بخشی از درمان آنها به مراتب بیشتر از خطر ابتلا به تومور مغزی در سال‌های بعدی است. خطر احتمالی در معرض قرار گرفتن جنین یا کودک در هنگام آزمایشات تصویربرداری که از اشعه مانند اشعه ایکس یا سی تی اسکن استفاده می‌کنند، هنوز چندان مشخص نیست. این آزمایش‌ها از میزان دوز تابش‌های بسیار پایینتری نسبت به آنچه در درمان‌های پرتوی استفاده می‌شود، استفاده می‌کنند، بنابراین احتمال افزایش خطر در این حالت بسیار کم است. اما برای حفظ امنیت، اکثر پزشکان توصیه می‌کنند که زنان و کودکان باردار این نوع آزمایش‌ها را انجام ندهند، مگر اینکه مطلقاً مورد نیاز باشند.

۲.ژنتیک

در موارد نادر (کمتر از ۵ درصد از تومورهای مغزی) کودکان ژن‌های غیر طبیعی را از والدین به ارث برده‌اند که آن‌ها را در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به انواع خاصی از تومورهای مغزی قرار می‌دهد. در موارد دیگر، این ژن‌های غیر طبیعی به ارث برده نمی‌شوند، بلکه به دلیل تغییرات (جهش‌ها) در ژن قبل از تولد اتفاق می‌افتند. افراد مبتلا به سندرم‌های تومور ارثی اغلب تومورهای زیادی دارند که در هنگام جوانی شروع به رشد می‌کنند. برخی از سندرم‌های شناخته شده عبارتند از:

  •  سندرم گورلین (سندرم سلول‌های عصبی بازال)
  •  سندرم تورکوت
  •  سندرم کوودن
  •  رتینوبلاستومای ارثی
  •  سندرم روبین اشتاین 

بعضی از خانواده‌ها ممکن است دارای اختلالات ژنتیکی باشند که به خوبی شناخته شده نیستند یا حتی می‌توانند منحصر به یک خانواده خاص باشند.

درمان تومور نخاعی در کودکان

در بخش پایانی این مطلب در مورد نحوه درمان و روش های کنترلی و درمانی تومور نخاعی صحبت خواهیم کرد. همانطور که گفته شد روند درمان تومور نخاعی از رمانی که احساس درد به صورت مزمن در پشت و شتون فقرات کودک مشاهده شد و با مراجعه به فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان شروع می شود. تشخیص به موقع و شروع روند درمان کمک شایانی به بهبودی کامل و بازیابی توانایی ها حرکتی کودک می کند:

درمان تومور نخاعی

جراحی تومور نخاعی

  • عمل جراحی: برای برداشتن یا کاهش اندازه تومور و کاهش فشار ایجاد شده توسط تومور روی ستون فقرات انجام می‌شود.
  •  پرتودرمانی: پرتوهای اشعه ایکس برای از بین بردن سلول‌های توموری هدف قرار داده می‌شوند.
  •  شیمی درمانی: برای تومورهای سرطانی و از بین بردن سلول‌های سرطانی استفاده می‌شود.
  •  فیزیوتراپی: برای کمک به بازگرداندن عملکرد و توانایی بدن و یا احتمال از دست دادن آن پیش از عمل جراحی انجام می‌شود.

درمان تومور نخاعی با توجه به اندازه تومور و خوش خیم یا بد خیم بودن تومور می تواند طولانی یا کوتاه باشد. در اکثر کودکان این نوع عمل جراحی به خوبی تحمل می‌شود و اغلب ظرف مدت چند روز پس از عمل از بیمارستان ترخیص خواهند شد. هنگامی که در منزل هستید، ممکن است تا زمان بهبود محل جراحی، داروهای ضد درد برای کودک تجویز شود. به محض اینکه کودک قادر باشد، باید تشویق شود که به فعالیت‌های روزانه مانند مدرسه یا بازی بازگردد. تمرینات ورزشی را می‌توان به تدریج انجام داد. کودک همچنین باید استراحت زیادی داشته باشد و یک رژیم متعادل غذایی به او داده شود.

معرفی اختلالات سیستم عصبی

سیستم عصبی و اختلالات آن

سیستم عصبی

برای اینکه بتوانیم بیماری عصبی را مورد بررسی قرار دهیم ابتدا باید سیستم عصبی را به خوبی بشناسیم. سیستم عصبی یکی از پیچیده ترین و پیشرفته ترین بخش هایی بدنی انسان می باشد. این سیستم از دو بخش اصلی تشکیل شده است:

  •  مرکزی: نخاع و مغز تشکیل دهنده سیستم عصبی مرکزی هستند.
  • محیطی: تمام راه های عصبی و حسگر های عصبی جز سیستم عصبی محیطی می باشند.
اجزا سیستم عصبی

سیستم عصبی

وظیفه اصلی سیستم عصبی هماهنگ کننده و تنطیم کننده اندام های حرکتی در بدن می باشد. عملکرد سیستم های عصبی به این صورت است که تصمیم یا پیام توسط مغز ایجاد شده و توسط نورون های عصبی یا همان مسیر های عصبی به اندام ها ارسال می شود. دریافت کننده های غصبی این پیام را دریافت کرده و دستور حرکت را به اندام های حرکتی می دهند. عملکرد این سیستم یک عملکرد سریع و رفت برگشتی می باشد که تمامی این مراحل در کسری از ثانیه انجام می شود. با وجود سادگی در عملکرد سیستم عصبی را پیچیده ترین بخش بدن هر انسان می دانند.

بیماری های سیستم عصبی

حال میخواییم بیماری های سیستم عصبی و عوامل آن را مورد بررسی قرار دهیم. عللی که باعث به وجود آمدن اختلال و درنتیجه بیماری های عصبی می شوند عبارت اند از:

  • ضربه شدید
  • اختلال ژنتیکی
  • عفونت

اثر جانبی برخی دارو ها را می توان به عوامل اختلال و بیماری های عصبی اضافه کرد که در برخی از بیماران دلیل اصلی اختلالات عصبی اثرات جانبی مخرب برخی دارو ها می باشد.

بیماری های عصبی را می توان به چند بخش تقسیم کرد، مهم ترین بیماری های عصبی:

اختلالات عروقی

همانطور که از نام این اختلالات پیداست این بیماری ها زمانی رخ می دهند که سیستم عروقی در عملکرد سیستم عصبی اختلال ایجاد کنند:

  • سکته مغزی
  • حمله ایسکمی گذرا (TIA)
  • خونریزی و هماتوم زیرسخت شامه‌ای
  • خونریزی خارج سخت شامه‌ای
  • خونریزی ساب آراکنوئید یا خونریزی مغزی
علائم اختلال عصبی

خونریزی خارج سخت شامه‌ای

عفونت

همانطور که بالاتر اشاره کردیم عفونت یکی از دلایل اصلی ایجاد اختلال در سیستم عصبی می باشد. بیماری هایی که به دلیل عفونت

رخ می دهند:

  • مننژیت 
  • فلج اطفال
  • آبسه مغزی یا اپیدورال
  • انسفالیت

اختلالات ساختاری

بیماری هایی که در این دسته قرار می گیرند به دلیل اختلال یا نقص در ساختار سیستم های عصبی می باشد و دلیل اصلی بروز اختلال در ساختار سیستم عصبی را می توان مشکلات ژنتیکی دانست. این اختلالات از بدو تولد همراه نوزاد می باشند:

  • آسیب مغز یا نخاع
  • فلج بل
  • سندروم تونل کارپال
  • تومور مغزی
  • تومور نخاعی
  • نوروپاتی محیطی
  • سندروم گلین باره

اختلالات عملکردی

این دسته از اختلالات و بیماری های سیستم های عصبی مربوط به نحوه عملکرد عناصر تشکیل دهنده آن می باشند. گاهی پیش می آید به طور موقت یا دائم در عملکرد سیستم های عصبی اختلالی رخ می دهد. اختلالات عملکردی بیماری های همچون:

  • صرع
  • سردرد
  • سرگیجه
  • نورالژی
علائم اختلالات عملکردی

اختلالات عملکردی

را به همراه داشته باشد. البته احساس تهوع را هم می توان در اختلالات عملکردی درسته بندی کرد با این شرط که حالت تهوع در بیمار مقطعی نباشد.

علائم بیماری های سیستم عصبی

بیماری های سیستم عصبی همراه با نشانه ها و علائمی هستند که فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان با توجه به این علائم وجود اختلال در سیستم های عصبی را تشخیص می دهد:

  • بروز سردرد به صورت مداوم یا ناگهانی
  • احساس بی‌حسی یا سوزن سوزن شدن
  • ضعف یا از دست دادن قدرت عضلانی
  • ز دست دادن ناگهانی بینایی یا دوبینی
  • از دست دادن حافظه و فراموشی
  • کمردرد  که به پاها، انگشتان پا و یا سایر بخش‌های بدن
  • تشنج

البته این علائم که نام برده شدند علائم شایع اختلالات عصبی هستند. برخی از اختلالات عصبی علائم جانبی دیگری هم دارد که در تمام افراد یکسان نمی باشد.

پزشک فوق تخصص مغز و اعصاب

پزشک فوق تخصص مغز و اعصاب قبل از هر کاری رفتار های و علائم رفتاری یا حرکتی فرد بیمار را مورد بررسی قرار می دهد. فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان بیشترین زمان و حساسیت را در تشخیص اختلالات سیستم های عصبی صرف می کند زیرا تشخیص به موقع و صحیح می تواند از پیشرفت اختلال سیستم عصبی جلوگیری کند و مهم ترین گام برای رسیدن به یک روش درمانی می باشد. بهترین فوق تخصص و مغز و اعصاب کودکان برای تشخیص بیماری و اختلال سیستم از روش های مختلفی استفاده می کند.

تشخیص اختلالات سیستم عصبی

همانطور که گفته شد تشخیص بیماری در سیستم عصبی مهم ترین بخش درمان این بیماری ها می بباشد که با استفاده از روش های مختلف انجام می شود. شایع ترین روش های تشخیص اختلالات سیستم های عصبی عبارت اند از:

آزمون اتونوم

سیستم اتونوم یکی از بخش های سیستم عصبی می باشد که بر حرکات اندام های حرکتی نطارت دارد. اختلال در این سیستم باعث بروز مشکلاتی در اندام های حرکتی می شود و فوق تخصص مغز و اعصاب با بررسی عملکرد اندام حرکتی این آزمون را انجام می دهد.

پونکسیون کمری(آزمایش مایع مغزی نخاعی)

این آزمایش برای بررسی مشکل در نخاع انجام می شود. پزشک متخصص زمانی این آزمایش را انجام می دهد که تشخیص دهد شما دچار اختلال در سیستم عصبی مرکزی هستید. با استفاده از یک سوزن که به قسمت کمر بیمار وارد می شود مقداری از مایع نخاعی کمری را برای آزمایش بیولوژی جمع آوری و خارج می کند.

گرفتن سی تی اسکن از مغز

یکی دیگر از روش های اصلی تشخیص اختلال سیستم عصبی گرفتن سی تی اسکن از سر و مغز می باشد. این روش متداول ترین و اولین روش برای بررسی و تشخیص اختلالات سیستم عصبی می باشد.

تشخبص اختلال سیستم عصبی

گرفتن سی تی اسکن از مغز

تصویربرداری رزونانس مغناطیسی(MRI)

عکس برداری ام آر آی هم از روش های متداول تشخیص اختلال سیستم عصبی می باشد. به نحوی که از فرد بیمار با استفاده از یک آهنربای بزرگ و قدرتمند و با استفاده از فرکانس های مخصوص عکس برداری می شود و متخصص مغز و اعصاب این عکس ها را مورد بررسی قرار می دهد.

نوار مغز یا الکتروانسفالوگرام (EEG)

می توان گفت روند درمان و تشخیص تمام اختلالات سیستم عصبی با گرفتن نوار مغزی شروع می شود. با این کار پزشک متخصص عملکرد مغز شما را مورد بررسی قرار می دهد تا مطمن شود که منشا اختلالات سیستم های عصبی از سیستم عصبی مرکزی می باشد یا سیستم عصبی محیطی تا بتواند بهترین روش را برای درمان اختلال سیستم های عصبی در نطر بگیرد.

اختلال عصبی نورونی

اختلال دیسپراکسیا

اختلال دیسپراکسیاچیست؟

اختلال دیسپراکسیا یک اختلال مربوط به سیستم عصبی در کودکان می باشد. این اختلال مشکلاتی در نورون های عصبی حرکتی کودک ایجاد می کند. بخش های اصلی عصبی حرکتی که این اختلال تحت تاثیر قرار می دهد عبارت است از:

  • اختلالات رشد در اندام
  • اختلال در بخش های حرکتی
  • اختلال در جهت یابی و گم کردن موقعیت مکانی
  • عدم هماهنگی بین سیستم عصبی و کنترل عضلات
اختلال عصبی

اختلال دیسپراکسیا

البته باید گفت که اختلال دیسپراکسیا به تنهایی ایجاد اختلال در بخش عصبی کودک نمی کند. این اختلال با اختلالات و بیماری های دیگر همراه می شود. اختلالاتی که همراه با اختلال دیسپراکسیا رخ می دهد عبارت است از:

  • اوتیسم
  • اختلالات روانی
  • مشکلاتی در نوشتن
  • اختلالات بیش فعالی
  • اختلال درسیستم های حسی
  • کند بودن روند پردازش های مغزی

با توجه به بخش هایی که تحت تاثیر اختلال دیسپراکسیا قرار می گیرد و انواع اختلالات دیگر که همراه اختلال دیسپراکسیا بروز می کنند، می توان نتیجه پرفت که این اختلال می تواند بخش های عصبی و بخش های فیزیکی کودک را دچار مشکل کند.

علائم اختلال دیسپراکسیا

به طور کلی می توان علائم این اختلال را عدم عملکرد مناسب سیستم های عصبی و فیزیکی در کودک دانست. به صورتی که سیستم عصبی کودک با اندام حرکتی هماهنگی لازم را ندارند. علائم وجود این اختلال را می توان به صورت زیر نام برد:

  • مشکل در لباس پوشیدن
  • مشکلات جدی در غذا خوردن
  • نداشتن دست خط خوانا و مناسب
  • عملکرد نا مناسب حافظه کوتاه مدت
ویژگی رفتاری اختلال دیسپراکسیا

علائم اختلال دیسپراکسیا

البته ممکن است علائم دیگری نیز همراه با این اختلال در کودک بروز کند که به طور کلی اگر کودک شما رفتار های عجیب و نامناسب با همسالان خود دارد باید به یک متخصص مغز و اعصاب کودکان مراجعه کنید تا رفتارهای کودک شما به طور دقیق و تخصصی مورد بررسی قرار گیرد.

علل بروز اختلال دیسپراکسیا

به طور کلی و با توجه به اطلاعات موجود نمی توان علت اصلی و دقیق بروز اختلال دیسپراکسیا را معرفی کرد. با این حال بعضی از متخصصان مغز و اعصاب کودکان معتقد هستند علت بروز اختلال دیسپراکسیا، عوامل ژنتیکی در بروز این اختلال موثر هستند.اما همانطور که در ابتدای مطلب گفته شد این اختلال زمانی بروز می کند که در سیستم نورون های عصبی کودک مشکلی پیش آمده باشد. به طور کلی این اختلال یک اختلالی است که بروز آن با اختلالات دیگر عصبی همراه می شود و به صورت دقیق نمیتوان علت بروز آن را مشخص نمود.

درمان اختلال دیسپراکسیا

باتوجه به علائم و علل بروز اختلال دیسپراکسیا باید گفت که درمان قطعی برای این اختلال وجود ندارد. اما به مراجعه به موقع به بهترین متخصص مغز و اعصاب کودکان می توانید در اوایل بروز این اختلال از پیشرفت این اختلال و آسیب رسانی بیشتر به سیستم نورون های عصبی جلوگیری کنید. مراجعه به موقع به پزشک متخصص مغز و اعصاب کودکان می تواند علائم این اختلال را کنترل کند. پزشک متخصص مغز و اعصاب کودکان با انجام تست و آزمایشات مخصوص میزان آسیب را بررسی می کند وبا کمک متخصصان دیگر روند درمان را آغاز میکند.

  • روانشناس
  • کار درمانگر
  • گفتار درمانگر
  • فیزیوتراپ
فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان

درمان اختلالات دیسپراکسیا

پزشک متخصص مغز و اعصاب کودکان با توجه به نوع بروز اختلال دیسپراکسیا و همراهی آن با اختلالت دیگر، با روش های زیر برای کنترل و درمان اختلال دیسپراکسیا اقدام می کند.

۱.کار درمانی

یک کاردرمانگر با ارزیابی های استاندارد به تشخیص اختلالات و بهبود آن کمک می‌کند . برای مثال ، برخی از کودکان ممکن است مشکلات گفتاری بیشتری نسبت به مشکلات حرکتی مثل راه رفتن یا دویدن داشته باشند . با این حال ممکن است برخی مشکلات بیشتری با لباس پوشیدن ، غذا خوردن ، نوشتن و غیره داشته باشند. کاردرمانگر به والدین و مراقبین  برای یافتن راه حلی برای مشکلات خاص کمک می‌کند . این راه حل ها  برای راه رفتن یا نشستن و  تسهیل دیگر فعالیت های پیچیده به مراحل کوچک تقسیم میشود .

۲.گفتار درمانی

گفتاردرمانگران به کودکانی که زبان و مشکلات گفتاری دارند در جهت بهبود اختلالات  کمک می‌کنند . گاهی اوقات یک حرف یا یک کلمه خاص می‌تواند دلیل لکنت زبان باشد .برخی از کودکان ممکن است بیش از حد تند یا آهسته صحبت کنند و یا خیلی بلند و پر سر و صدا باشند . گفتاردرمانگر به این مشکلات با تمرینات گفتاردرمانی کمک می‌کند . این کار ممکن است شامل حرکات لب‌ها یا زبان ، تمرین صداها ، کنترل تنفس و مدولاسیون گفتار باشد. گفتاردرمانگر ممکن است به رشد زبان ، رشد شنوایی و گوش دادن ، خواندن ، هجی کردن، نوشتن و مهارت‌های حرکتی کمک کند .

روش های درمان اختلال دیسپراکسیا

درمان اختلال دیسپراکسیا

۳.فیزیوتراپی

فزیوتراپ ها تمرینات جسمی، ماساژ و دیگر تکنیک‌های فیزیوتراپی را برای هماهنگی و تعادل حرکتی بهتر ارائه می‌کنند . در این روش ، بهبود مهارت‌های حرکتی در یک کودک آسیب‌دیده ممکن است به آهستگی پیش برود .

۴.روان درمانی

کودکان و نوجوانان مبتلا به دیس پراکسیا اغلب از عزت‌نفس پایین ، افسردگی و دیگر مشکلات روانی رنج می‌برند . آن‌ها باید به کمک روانشناسان بالینی ارزیابی شوند تا به آن‌ها در غلبه بر موانع کمک کنند . ارزیابی مشکلات یادگیری ومشکلات رفتاری نظیر اختلال توجه، نارساخوانی و اختلالات طیف اوتیسم نیز مهم است .روان شناسان بالینی و روانشناسان دیگر ممکن است به ارزیابی و درمان این اختلالات کمک کنند .

 

علائم سندروم کودک تکان خورده

سندروم کودک تکان خورده

سندروم کودکتکان خورده چیست؟

سندروم کودک تکان خورده را می توان یک آسیب مغزی جدی در کودکان معرفی کرد. این سندروم زمانی که کودک تحت تاثیر تکان های شدید قرار می گیرد رخ می دهد. لازم نیست مدت زمان این تکان ها زیاد باشد گاهی امکان دارد چند ثانیه تکان شدید باعث شود که کودک دچار سندروم کودک تکان خورده شود. همین چند ثانیه می تواند آسیب های جبران ناپذیری را به ساختار مغز کودک وارد کند و آثار این آسیب ها می تواند در خردسالی و بزرگسالی شدت بیشتری پیدا کند.

آشنایی با سندروم کودک تکان خورده

سندروم کودک تکان خورده

این سندروم اغلب در نوزادان زیر ۲ سال شایع می باشد اما به دلیل متفاوت بودن مراحل رشد برای هر کودک احتمال ابتلا به سندروم کودک تکان خورده تا سن ۵ سالگی هم وجود دارد. مهم ترین دوران و بازه سنی که احتمال ابتلا نوزاد به این سندروم بیشتر می باشد، در بازه ۶ تا ۸ ماهگی بوده. حرکاتی مثل بالا انداخت نوزاد، تکان های شدید موقع خواباندن کودک یا برخورد شدید از عوامل مهم ابتلا نوزادان به سندروم کودک تکان خورده می باشد.

علت ابتلا به سندروم کودک تکان خورده

شاید برای شما این سوال پیش بیاید که چرا تکان های شدید حتی شده برای مدت زمان کوتاه همچین آثاری را بر روی مغز نوزاد شما بگذارد؟ برای پاسخ به این سوال لازم است بدانید که مغز نوزادان نرم می باشد و جمجه هنوز به طور کامل استخوانی و مستحکم نشده است و از طرفی عضلات گردن نوزاد توان تحمل و کنترل تکان های شدید به ناحیه سر و گردن را ندارد. به همین دلیل این تکان مستقیما به مغز نوزاد منتقل می شود و آسیب های جبران ناپذیری را به مغز نوزاد که هنوز به طور کامل شکل نگزفته است وارد میکند.

علائم سندروم کودک تکان خورده

این سندروم علائم و نشانه های متفاوتی دارد اما شایع ترین علائم این سندروم به شرح زیر می باشد:

  • کبودی یا رنگ پریدگی صورت
  • گریه های بی دلیل و بی قراری
  • استفراغ زیاد
  • تشنج
  • ناتوانی در خوردن
  • خواب طولانی (بیش از حد استاندارد)
  • فلج شدم اندام مختلف حرکتی
  • بروز مشکلاتی در تنفس نوزاد
  • به کما رفتن
علائم شایع سندروم کودک تکان خورده

علائم سندروم کودک تکان خورده

البته لازم به ذکر است که در مواردی نوزاد مبتلا به سندروم کودک تکان خورده بوده اما هیچ یک از علائم بالا را نشان نداده است. گاهی ممکن است این علائم در ظاهر جسم کودک بروز نداشته باشد و این سندروم به صورت خونریزی  در مغزو چشم،آسیب به ستون فقرات و نخاع و یا شکستی استخوان های داخلی مانند استخوان دنده و … باشد. در بعضی از موارد هم نوزاد هیچ یک از این علائم را بروز نمیدهد حتی نشانه های درونی را و به ظاهر کودک وضعیت مطلوبی دارد اما به مرور زمان علائم آسیب به مغز در سنین بالاتر نمایان می شود.

اختلالات ناشی از سندروم کودک تکان خورده

این سندروم علاوه بر اینکه خود به عنوان یکی بیماری و آسیب مغزی شناسایی می شود اما می تواند مشکلات و بیماری های متعددی را در آینده برای نوزاد ایجاد کند:

  • نابینایی (این نابینایی به صورت یک روند بروز می کند و منجر به نابینایی صد در صد یک چشم یا هر دو چشم می شود)
  • اختلال در رشد و قدرت یادگیری ( این بیماری بعد از سن ۵ سالگی مشهود تر می شود و تفاوت های رفتاری برای کودک با بقیه همسالان خود ایجاد می کند)
  • ناتوانی ذهنی ( علائم ناتوانی ذهنی در سنین نوزادی هم قابل مشاهده می باشد از رفتار های نوزاد می توان به بروز این بیماری پی برد)
  • ابتلا به صرع و تشنج ( گاهی اوقات سندروم کودک تکان خورده هیچ علائم و عوارضی ندارد و به صورت ناگهانی در سنین بزرگسالی به صورت صرع و یا تشنج بروز می کند.)
  • فلج مغزی

درمان سندروم کودک تکان خورده

برای درمان این بیماری اولین نکته ای که اهمیت بسیار بالایی دارد این است که در همان لحظه اتفاق سریعا به یک فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان مراجعه کنید. زیرا این مراجعه باعث می شود که میزان آسیب توسط بهترین فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان به صورت دقیق بررسی شود و روند درمان شروع شود. پزشک فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان با بررسی واکنش های کودک به تست های حرکتی و عصبی، عکس MRI از جمجه و دیگر روش ها به بررسی میزان آسیب وارد شده به مغز و دیگر اندام نوزاد می پردازد.

مراجعه به پزشک متخصص

درمان سندروم کودک تکان خورده

اگر در همان لحظه به فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان مراجعه نکنید تنها راه درمان این سندروم در خردسالی و بزرگسالی می باشد که با توجه به عوارض بروز داده شده و میزان آسیب روند درمان شروع می شود. برای درمان این سندروم از توانبخشی می توان علائم آن را کنترل و مدیریت کرد و باید گفت متاسفانه درمان و بهبود کامل برای این سندروم وجود ندارد.

پیشگیری از سندروم کودک تکان خورده

برای پیشگیری از ابتلا نوزادان به این سندروم مهم ترین کار برگزاری کلاس های آموزشی برای والدین می باشد که به والدین نحوه صحیح بغل کردن و نکات مربوط به آسیب های نخاعی را آموزش دهند. همچنین والدین با مراجعه به روانشناس و یادگیری روش‌های مدیریت استرس و کنترل خشم می‌توانند در زمان عصبانیت برخورد سالم‌تری با فرزند خود داشته باشند. اگر به دلیل مشغله‌های کاری یا هر مسئله دیگری فرزند خود را برای ساعاتی با مراقبان دیگری نظیر پرستار تنها می‌گذارید قبل از هر چیز اطمینان حاصل کنید که آن‌ها در مورد این سندروم و آسیب‌های ناشی از آن اطلاع داشته باشند.

اختلال خواب در کودکان

خواب کودکان

خوابیدن یکی از مراحل رشد مناسب کودک می باشد. خواب کودک باید در محدوده مشخص زمانی خود انجام بگیرد. زیاد یا کم بودن خواب کودک می تواند نشانه اختلالات مغز و اعصاب و بیماری های خاصی باشد. گاهی اوقات پیش می آید که شما به پزشک متخصص مراجعه می کنید و اصطلاح اختلال خواب را در مورد کودک خود می شنوید. اختلال خواب در کودکان به معنای کم یا زیاد خوابیدن کودک می باشد. اکنون برای اینکه کم یا زیاد بودن خواب کودک خود را بررسی کنید باید زمان نرمال خواب کودکان در سنین مختلف را بدانید.

دلایل بروز اختلال در خواب نوزادان

اختلال خواب در نوزادان

میزان خواب کودکان در شبانه رو چقدر است؟

برای اینکه متوجه بشویم که کودک دچار اختلال در خواب می باشد ابتدا باید به این سوال پاسخ بدهیم که هر کودک در سن خاص خود به چه میزان خواب در طی روز نیاز دارد. همانطور که متوجه شده اید میزان خواب کودک در شبانه روز به سن کودک بستگی دارد. در ادامه میزان خواب کودکان در سنین مختلف را مورد بررسی قرار می دهیم:

نوزادان

 ۱ تا ۴ هفته

نوزادان در این سن حدودا به ۱۶ تا ۱۷ ساعت خواب در شبانه روز نیاز دارند. و بین ۱ تا ۳ ساعت بیدار هستند. در این سن نوزاد درک مناسبی از شب و روز ندارد و سیکل خواب کودک می تواند متغییر بوده و حتما نباید این ۱۷ ساعت را به صورت یکپارچه یا در هنگام شب بخوابد. ساعات خواب کودک می تواند در طی شبانه روز پخش شود و در بازه های چند ساعته این سیکل خواب را تکمیل کنند. در نتیجه والدین نوزاد باید خواب خود را با نوزاد خود هماهنگ کنند.

۱ تا ۴ ماهگی

در این سن نوزادان به همان مقدار ۱۶ تا ۱۷ ساعت خواب در شبانه روز نیاز دارند اما درک بهتری از شب و روز پیدا کرده اند و بیشتر زمان خواب آن ها در شب اتفاق می افتد اما گاهی برای شیر خوردن در شب بیدار می شوند پس هنوز جای نگرانی نیست.

۴ ماهگی تا ۱ سالگی

در این دوره خواب نوزاد کمتر می شود و به ۱۴ تا ۱۵ ساعت خواب در طی شبانه روز میرسد. سیکل خواب نوزاد منظم تر می شود و بیشتر زمان شب را می خوابد. والدین در این دوره می توانند  عادات مناسب در خواب نوزاد خود ایجاد کنند. در این دوره نوزاد گاهی در طی روز هم نیاز به خواب دارد اما در ازه های کوتاه این اتفاق می افتد. در نتیجه اگر نوزاد شما در طی شب خواب کافی داشته باشد و باز هم در طی روز نیاز به خواب پیدا کند یک امر کاملا طبیعی می باشد.

کودکان

۱ تا ۳ سالگی

فزرند شما از وارد دوران کودکی می شود. در این سن کودکان به ۱۲ تا ۱۴ ساعت خواب در طی شبانه روز نیاز دارند. اما به دلیل برنامه نا متوازن خواب والدین کمتر از این مقدار می خوابند. در نتیجه کودک در میان روز نیاز به خواب دارد. با این تفاسیر نگران خواب میان روز و خارج از برنامه کودک خود نباشید.

مقدار استاندارد خواب در کودکان

میزان خواب کودک ۱ تا ۳ ساله

۳ تا ۶ سالگی

در این سن کودک شما تقریبا نصف شبانه روز را نیاز به استراحت دارد یعنی بین ۱۱ تا ۱۲ ساعت به خواب نیاز دارد. در این سن سیکل خواب کودک با والدین و بقیه اعضای خانواده هماهنگ می شود و پاهی اوقات متناسب با فعالیت بدنی روزانه، نیاز به خواب در میان روز دارد.

۷ تا ۱۲ سالگی

در این بازه سنی کودک شما به دلیل شروع مدرسه رفتن خواب منظمی پیدا می کند و به ۱۰ تا ۱۲ سات خواب نیاز دارد اما به دلیل سبک زندگی امروزی کودکان در این سن بین ۹ تا ۱۰ ساعت می خوابند و این میزان خواب طبیعی می باشد.

نوجوانان

۱۳ تا ۱۸ سالگی

در این دوره سنی فرزند شما از دوران کودکی وارد دوران نوجوانی می شود و زمان خواب مورد نیازش تقریبا نزدیک به زمان خواب مورد نیاز یک فرد بالغ می شود. ۸ تا ۱۰ ساعت خواب در طی شبانه روز برای این بازه سنی مناسب می باشد.

حال شما با میزان استاندارد خواب فرزندتان در بازه های سنی مختلف آشنا شده اید و می توانید متناسب با این اطلاعات اختلالات در خواب کودک خود را تشخیص دهید.

علائم اختلالات خواب در کودکان

در این قسمت علائم اختلال در خواب کودکان را مورد بررسی قرار می دهیم. عواملی که میتواند سیکل خواب کودک شما را به هم بزنند و یا روند خواب کودک را دچار اختلال کند عبارت اند از:

۱.خواب روزانه بیش از حد (EDS)

EDS یک نوع اختلال خواب در کودکان و برگسالان می باشد که منجر به خواب آلودگی فرد در طی روز می شود. در کودکان احساس خستگی در طی روز خیلی طبیعی نمی باشد. زیرا کودکان در طی شبانه روز زمان زیادی را به خوابیدن اختصاص می دهند و احساس خواب الودگی در بین روز و در ساعات بیداری کاملا غیر طبیعی می باشد. اگر احساس خواب الودگی در بین روز به صورت منظم برای کودک شما رخ می دهد، نشانه اختلال در خواب کودک می باشد. اگر احساس خواب آلودگی در طی روز با علائمی دیگر مانند کسل بودن و بی انرژی بودن در طی روز و یا مشکل در بیدار شدن همراه شود به احتمال زیاد کودک شما به اختلال EDS دچار شده است.

اختلالات EDS در کودکان

اختلال EDS

علائم جانبی این اختلال عبارت است از:

  • گرفتگی تنفس بازدارنده
  • حمله تنفسی در خواب
  • سندرم پای بی قرار

۲.مشکل در به خواب رفتن

اگر کودک شما به سختی به خواب می رود یا در زمان بیدار شدن هنوز احساس خواب آلودگی می کند، ممکن است کودک شما دچار بی خوابی باشد. بی خوابی می تواند دلایل مختلفی داشته باشد:

  • مشکلات مربوط به مدرسه و تحصیل
  • مشکلات در مسائل و روابط اجتماعی
  • مشکلات خانوادگی
  • تغییر ناگهانی سبک زندگی

۳.خواب گردی

خواب گردی در کودکان بسیار رایج است و حدود ۳۰ درصد از کودکان بین ۳تا ۷سال در خواب راه می روند. خواب گردی وقتی رخ می دهد که کودک در وسط شب رختخواب را ترک می کند در حالی که هنوز خواب است. چشمانشان ممکن است باز باشد و ممکن است در حین راه رفتن، کلماتی نامفهوم را زیر لب زمزمه کنند. خواب گردی می تواند بین ۵ تا ۱۵ دقیقه یا بیشتر طول بکشد. بیشتر کودکانی که خواب گردی دارند تا نوجوانی همین طور هستند. خواب گردی می تواند خطرناک باشد، به خصوص اگر کودک از پله ها پایین رود ، یا خانه را ترک کند سعی کنید محیط را تا جایی که ممکن است ایمن کنید تا از آسیب جلوگیری کنید. همچنین توصیه نمی شود که در طی خواب گردی کودک را بیدار کنید زیرا موجب ترس و سردرگمی در کودک می شود.

علائم اختلال خواب در کودکان

خوابگردی در کودکان

۴.دیدن کابوس

کابوس ها، رویاهای ترسناکی هستند که در طول خوابREM رخ می دهند و می توانند کودک را با وحشت، تهدید و ترس از خواب بیدار کنند و به سختی به خواب روند. کابوس های شبانه در کودکان ۳ ساله بسیار رایج است و می تواند به طور متناوب بین سنین ۶ تا ۱۰ سال رخ دهد. معمولا کابوس ها بعد از سن ۱۰ سالگی کمتر می شود. کابوس ها اگر زیاد اتفاق بیفتند و در طول شب کودک را از خواب بیدار کند می تواند منجر به اختلال خواب شوند. بیداری مکرر می تواند موجب اختلال خواب شود و منجر به مشکلاتEDS ،PTSD اضطراب و مشکلات رفتاری شوند. کابوس ها می توانند از طریق بوجود آیند.

۵.شب ادراری

شب ادرای در بیشتر کودکان یک امر طبیعی می باشد و به خودی خود نگران کننده نمی باشد. اگر کودک شما بیشتر از ۵ سال سن دارد شب ادراری می تواند یکی از عوامل اختلال در خواب کودک شما باشد.  شب ادراری می تواند ناشی از:

  • سابقه خانوادگی
  • عقب ماندگی رشد
  • کنترل پایین مثانه
  • پریشانی عاطفی باشد

تشخیص و درمان اختلال خواب در کودکان

با توجه به توضیحاتی که داده شد شما می توانید اختلال خواب در کودک خود را مورد بررسی قرار دهید اما برای تشخیص قطعی که کودک شما دچار اختلال در خواب است ابتدا باید به یک فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان مراجعه کنید. پزشک فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان با انجام آزمایشات و تست های مخصوص و مطالعه روند خواب کودک شما می تواند نظر قطعی برای اینکه کودک شما دچار اختلال خواب می باشد را ارائه کند.

 

تشخیص اختلالات در خواب کودکان

درمان اختلال خواب در کودکان

 

درمان اختلال خواب در کودکان یا توسط بهترین فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان و یا با کمک گرفتن از یک روانشناس کودک انجام می شود. کودک تحت گفتار درمانی و مطالعات رفتاری قرار می گیرد و با چند جلسه مشاوره و مصرف دارو اختلال موجود در خواب کودک برطرف می شود.

بیماری ام اس در کودکان

علائم بیماری ام اس در کودکان

بیماری ام اس

ام اس یک بیماری مربوط به ساختار سیستم عصبی انسان می باشد. اگر بخواهیم بیماری ام اس را ساده تر توضیح بدهیم ابتدا باید سیستم عصبی انسان را به شکل یک سیم کشی ساختمان تصور کنیم. عصب های انسان مانند سیم ها از دو بخش تشکیل می شود. بخش رسانا یا عور دهنده جریان برق و بخش عایق که برای جلوگیری از تداخل سیم ها در سیستم سیم کشی می باشد. در سیستم عصبی انسان ها ماده انتقال دهنده، سلول‌های عصبی و عایق موادی است که (میلین) نامیده می‌شود میلین مخلوطی از چربی و پروتئین است.

اختلال ام اس

بیماری ام اس

 

حال ام اس چه تغییری در این سیستم عصبی هر فرد ایجاد میکند و چگونه باعث آسیب رسانی به سیستم عصبی می شود؟ بیماری ام اس به میلین یا قشر عایق سیستم عصبی آسیب می رساند. ام اس میلین سیستم عصبی را تخریب میکند و این تخریب باعث می شود عملکرد سیستم عصبی مختل شود. با تخریب این ماده پلاک‌هایی بر روی اعصاب بوجود می‌آید. با گسترش این پلاک‌ها انتقال پیام‌های عصبی کند شده و با مشکل مواجه می‌شود که باعث بروز بیماری MS می‌شود.

ام اس در کودکان

تصور اغلب مردم این است که بیماری ام اس در بزرگسالان اتفاق می افتد. این تصور تقریبا درست می باشد و بیماری ام اس در کودکان یک بیماری نادر نورولوژیک می باشد. اما باید بدانید که کودکان هم دچار بیماری ام اس می شوند. شیوع این بیماری در کودکان در سن ۱۰ سالگی می باشد.  این پلاک‌ها در مغز، اعصاب بینایی، ستون فقرات و همه‌‌ی آنچه با ارسال پیام‌های عصبی و در نتیجه عملکرد کلی انسان مربوط است، قابل مشاهده خواهد بود.

بروز بیماری ام اس در کودکان

بیماری ام اس در کودکان

علائم ام اس در کودکان چیست؟

همانطور که متوجه شده اید ام اس در کودکان هم رخ می دهد. برای اینکه متوجه بشویم کودک ما به بیماری نورولوژیک ام اس مبتلا شده است باید علائم آن را بشناسیم و مورد بررسی قرار دهیم. زیرا علائم ام اس در کودکان با علائم ام اس در بزرگسالان متفاوت بوده و نیاز به شناخت و بررسی دقیق تری دارد. اولین نشانه ام اس در کودکان بروز یک اختلال عصبی به نام آنسفالومیلیت منتشر حاد (ADEM) است. در اکثر مواقع علائم اختلال آنسفالومیلیت به صورت سردرد، گیجی، تب، کمبود انرژی، سفتی گردن و در بعضی اوقات به صورت کما بروز می کند. گاهی اوقات بعد از چند هفته این علائم از بین می رود و گاهی اوقاتاین علائم ادامه پیدا می کند و شبیه نشانه های ام اس در بزرگسالان می شود.

برخی دیگر از علائم ام اس در کودکان با علائم ام اس در بزرگسالان یکسان می باشد:

  • عدم کنترل بر ادرار یا مدفوع
  • ضعف جسمانی
  • مشکلات در حرکت و راه رفتن
  • دو بینی و تغییرات در بینایی
  • گرفتگی عضلات به صورت موضعی
  • مور مور شدن بدن یا بی حسی اعضای بدن
  • لرزش ی اختیار اعضای بدن
شب اداری علامت ام اس در کودکان

علائم ام اس در کودکان

سرعت پیشرفت ام اس در کودکان

بیماری ام اس در کودکان بر خلاف بیماری ام اس در بزرگسالان رعت پیشرفت کمتری دارد. اما گاهی پیش می آید که در اوایل این بیماری در کودکان و نوجوانان، مبتلیان به صورت ناگهانی دچار فلج اعضا و مشکلات بزرگ حرکتی می شوند. در ادامه این بیماری می تواند علاوه بر تاثیرات جسمی، تاثیرات مخربی را بر روی قوه تفکر و احساسات ایجاد کند. این تاثیرات مخرب حتی می تواند بر روی روابط اجتماعی کودک هم تاثیر بگذارد و کودک را برای ایجاد ارتباط با دوستان و هم سالان خود دچار مشکل کند.

عوامل ابتلا کودکان به بیماری ام اس

دلیل اصلی ابتلا به بیماری ام اس به صورت دقیق شناسایی نشده است. اما عوامل موثر در ابتلا بیماری ام اس در کودکان میتواند مختلف باشد. اما دو عامل اصلی در بیماری ام اس وجود دارد که می تواند بر روی سرعت پیشرفت بیماری، علائم و یا احتمال ابتلا ام اس در کودکان موثر باشد:

۱.ژنتیک

امروزه با مطالعه بیشتر بر روی ژن ها و DNA افراد متوجه شده اند اکثر بیماری ها ریشه در ژن و وراثت افراد داردند. یکی از دلایلی که کودک به بیماری ام اس مبتلا می شود، میتواند دلالیل ژنتیکی و وراثتی باشد. بروز بیماری ام اس در انسان هایی که ریشه ژنتیکی ندارند تقریبا یک در صدهزار می باشد اما ابتلا بیماری در کودکانی که در اقوام درجه یک یا دو خود فردی مبتلا به ام اس وجود دارد ۳ تا ۵ درصد می باشد. این اختلاف نشان دهنده این است که ژنتیک تاثیر بسزایی در ابتلا به ام اس می باشد. اما محققان معتقدن با آموزش ها و روش های پیشگیرانه می توان این احتمال را به حداقل رساند.

۲.ویروس

ابتلا به ام اس از طریق ویروس EBV نیز امکان پذیر می باشد. البته نمی توان گفت تمام افرادی که به این ویروس مبتلا می شوند حتما به بیماری ام اس نیز مبتلا می شوند. ویروس EBV یک ویروس رایج شناخته شده در دنیا می باشد. شیوع این ویروس به قدری می باشد که در آمریکا۹۰ درصد افراد بین ۳۵ تا ۴۰ سال به این ویروس مبتلا شده اند. این ویروس در کودکان به صورت یک سرماخوردگی ساده ظاهر می شود.

عوامل موثر بر ام اس در کودکان

عوامل موثر بر ام اس

تشخیص ام اس در کودکان

برای تشخیص بیماری ام اس در کودکان حتما باید به یک فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان مراجعه کنید. بهترین فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان برای تشخیص بیماری ام اس ابتدا معاینات بالینی را بر روی کودک انجام می دهند. علاوه بر معایانات بالینی از MRI هم استفاده می کنند. معاینه بالینی و MRI دور روش اصلی و مهم تشخیص ام اس در کودکان می باشد. در کنار این دو روش اصلی روش های دیگری هم برای تشخیص ام اس در کودکان استفاده می شود اما این روش ها به اندازه دو روش اول رایج و مرسوم نمی باشد. روش هایی مانند آزمایشات بر روی مایع نخاعیکه این روش به عنوان یک روش کمکی برای تشخیص دقیق تر می باشد.

معاینات بالینی ام اس

تشخیص ام اس در کودکان

درمان ام اس در کودکان

اگر بخواهیم به طور دقیق بگوییم درمان قطعی و صد در صدی برای بیماری ام اس شناخته نشده است. اما روش های درمانی گوناگونی وجود دارد که روند پیشرفت بیماری را کنترل می کند و برخی علائم ام اس را برطرف می کند. در مان ام اس در کودکان مانند روش های درمانی ام اس در بزرگسالان می باشد. درمان اشکال عملکرد مثانه ضروری است، در این راستا داروهای متعددی مورد بررسی قرار گرفته اند که منفعت و عوارض آنها مورد بحث است، روش های دیگر نظیر تزریق ایمونوگلوبولین وریدی نیز استفاده میشود، در هر حال انتخاب نوع و روش درمان برعهده پزشک معالج است. پیش آگهی بیماری در کودکان مشابه بالغین است پیشرفت بیماری معمولا آهسته صورت گرفته و در بسیاری از موارد دوره های طولانی بهبود بیماری دیده شده است.

درمان بیماری نورولوژی

اختلالات نورولوژی در کودکان

اختلال نورولوژی

اختلالات نورولوژی اصطلاحی در پزشکی مغز و اعصاب می باشد که به هر بیماری که به اختلالی در بخش عملکرد مغز یا سیستم عصبی دچار باشد، اتلاق می شود. این اختلال همراه با علائم روانی و فیزیکی می باشد. کلمه نورولوژی به معنای علم شناخت و بررسی نورون های عصبی می باشد.در نتیجه این اختلال در مغز و سیستم عصبی رخ می دهید و برای بررسی این اختلال باید شناخت اجمالی از ساختار مغز و سیستم عصبی داشته باشیم. رشد مغز از دوران بارداری مادر شروع می شود تا سنین بزرگسالی ادامه پیدا میکند. اگر فرد در هر یک از مراحل رشد مغز خود با مشکل مواجه شود، دچار اختلال نورولوژی شده است.

اختلال سیستم عصبی

اختلال نورولوژی

مغز شامل ماده‌ای خاکستری رنگ (نورون‌ها و اتصالات داخلی) و ماده‌ای سفید رنگ (آکسون ها اطراف غشای میلین) است. یک نورون متحرک (بالا) پالس‌هایی را از طرف مغز حمل می‌کند. مغز خود تنظیم کننده است. مغز اطلاعات را انتخاب کرده تا رشد و توسعه خود را پیش ببرد و همچنین با محیط خود را سازگار می‌کند. تجربه محیطی از طریق حس لامسه، بویایی، بینایی، چشایی و شنوایی، اتصالاتی در مغز تولید می‌کند. برخی علائم بیماری‌های نورولوژیکی به خصوص اگر تحت درمان قرار نگیرند می‌توانند باعث ناتوانی‌های شدید و کاهش کیفیت زندگی شود مشابه آن چیزی که به دلیل بیماری اتفاق می‌افتد.

اختلالات نورولوژی در کودکان

همانطور رشد مغز از زمان بارداری مادر شروع می شود و از آنجایی که اختلالات نورولوژی بر رشد مغز و سیستم عصبی تاثیر می گذارد. در نتیجه این اختلالات می تواند از بدو تولد همراه نوزاد باشند و برای نوزاد ایجاد مشکل کنند. این اختلالات در کودکی بسیار با اهمیت می باشد و قابل تشخیص می باشد. هر چه زودتر این اختلالات تشخیص داده شود روند درمان زودتر آغاز می شود و احتمال بهبودی یا کنترل اختلالات نورولوژی بیشتر خواهد بود.

بیماری های نورولوژیک

همانطور که توضیح دادیم اختلال نورولوژی به تمام اختلالات عصبی و غزی اتلاق می شود. پس بیماری های متفاوتی می تواند به دلیل اختلال نورولوژی باشند. این بیماری ها عبارت است از:

  • آلزایمر: آلزایمر بیماری که قطعا با آ آشنا هستید. این بیماری یکی از بیماری های نورولوژیک می باشد که فرد قوه حافظه خود را به کلی یا بخش زیادی از آن را از دست می دهد.
  • صرع: این بیماری مربوط سیستم مرکزی عصبی می باشد. در این بیماری که یک بیماری نورولوژیک می باشد فعالیت ها مغزی بیمار دچار اختلال شده و به تشنج و یا رفتار های غیر طبیعی ختم می شود.
  • پارکینسون: یک بیماری دیژنراتیو مزمن است که در آن سیستم اعصاب مرکزی را دچار آسیب‌دیدگی کرده و بر سیستم حرکتی فرد مبتلا تأثیر می‌گذارد.
  • ام اس: ام اس یکی دیگر از بیماری های نورولوژیک می باشد که سیستم عصبی فرد را مختل کرده و آسیب اصلی آن به سیستم حرکتی و تعادلی میرسد.
  • میگرن: سردرد های مزمن و پیوسته را میگرن میگویند که دلایل زیادی دارد و یکی از دلایل ابتلا به میگرن، اختلالات نورولوژی می باشد.
میگرن در کودکان

انواع بیماری های نورولوژیک

علل اختلالات نورولوژی

علل بروز اختلال نورولوژی بسیار متفاوت می باشد زیرا در بروز اختلال نورولوژی مغز و تمام سیستم عصبی درگیر می باشد.

اختلالات نورولوژیکی ممکن است بر همه مسیرهای نورولوژیکی یا یک نورون تنها آسیب وارد کنند. حتی یک اختلال کوچک در مسیر ساختاری نورون ممکن است باعث ایجاد اختلال شود. در نتیجه ممکن است بیماری‌های نورولوژیکی به دلایل متعددی ایجاد شوند که برخی از این دلایل عبارتند از:

  •  عوامل مرتبط با سبک زندگی
  •  عفونت‌ها
  •  عوامل ژنتیکی
  •  عوامل مرتبط با تغذیه
  •  تأثیرات محیطی
  •  آسیب‌دیدگی‌های فیزیکی

برخی عوامل می باشد که خطر ابتلا به اختلالت نورولوژی را افزایش می دهد:

  •  ابتلا به اختلالات یا بیماری‌های نورولوژی مانند صرع، میگرن یا اختلالات حرکتی
  •  آسیب‌دیدگی‌های فیزیکی یا روحی شدید یا استرس زیاد
  •  ابتلا به بیماری‌های روانی مانند اختلالات خلقی یا اضطراب، اختلالات تضادی یا برخی اختلالات شخصیتی
  •  ابتلا یکی از اعضای خانواده به بیماری‌های نورولوژی
  •  احتمالاً داشتن سابقه آسیب‌دیدگی‌های فیزیکی یا سوءاستفاده‌های جنسی یا بی‌توجهی در دوران کودکی

زنان بیش از مردان در معرض ابتلا به بیماری‌های نورولوژیکی هستند.

علائم اختلالات نورولوژی

علائم این اختلال به دو صورت خود را بروز می دهند. که در این بخش به بررسی این دو دسته می پردازیم. علائم به دسته زیر تقسیم می شوند:

علائم عاطفی اختلالات نورولوژی

در حالی که بسیاری از افراد غالباً در وهله اول به دنبال علائم فیزیکی این اختلالات هستند اما باید نسبت به علائم عاطفی این بیماری نیز آگاه بود. برای مثال، ممکن است شما دچار نوسانات خلقی شده یا به طور ناگهانی تغییر حال بدهید. افراد مبتلا به بیماری‌های نورولوژی ممکن است احساس افسردگی یا توهم نیز داشته باشند. این نکته باید درک شود که این علائم ممکن است نشان‌دهنده ابتلا به بیماری‌ها و مشکلات دیگر نیز باشند.

علائم فیزیکی اختلالات نورولوژی

برخی علائم فیزیکی ابتلا به بیماری‌های نورولوژیکی عبارتند از:

  •  فلج موضعی یا کلی
  •  ضعف عضلانی
  •  فقدان احساس موضعی یا کلی
  •  تشنج
  •  ناتوانی در خواندن و نوشتن
  •  ضعف در توانایی‌های شناختی
  • درد بدون دلیل
  •  کاهش هوشیاری

تشخیص اختلالات نورولوژی

تشخیص اختلالات نورولوژی حتما باید زیر نظر بهترین فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان انجام شود. زیرا این نوع از اختلال یکی از پیچیده ترین نوع اختلالات مغز و اعصاب می باشد که فرد دچار آن می شود. فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان  از دو روش برای تشخیص اختلالات نورولوژی استفاده می کند:

۱.روش اسکن مغزی

در این روش پزشک متخصص مغز و اعصاب کودکان با استفاده از روش های زیر از مغز و سیستم عصبی کودک عکس برداری و اسکن انجام می دهد:

  • توموگرافی کامپیوتری (سی تی): این یک روش عکس‌برداری به وسیله اشعه ایکس از مغز است. در این روش قسمت‌های رشدنیافته، قسمت‌های آسیب‌دیده، تومورها، ضایعات و عفونت‌های مغز مشخص می‌شوند.
  • تصویربرداری رزونانس مغناطیسی (ام آر آی): در ام آر آی از میدان مغناطیسی و امواج رادیویی قوی برای تصویربرداری کامپیوتری از ساختار مغز استفاده می‌شود. در این روش تصاویر شفاف و مفصلی از مغز گرفته می‌شوند که می‌توان به کمک آنها انواع مختلف ناهنجاری‌های مغزی را تشخیص داد
  • توموگرافی انتشار پوزیترون (پی‌ای تی): در این روش تصاویری از مغز گرفته می‌شد که فعالیت‌های عملکردی مغز را منعکس کرده و فقط ساختارها را نشان می‌دهد. یک ماده رادیواکتیو در جریان خون بیمار تزریق می‌شود که با روش‌های اسکن خاصی می‌توان آنها را شناسایی کرد. این روش به خصوص برای تشخیص و بررسی تشنج، مشکلات بینایی، تومورها و فرایندهای متابولیکی بسیار مؤثر واقع می‌شود.
سی تی اسکن برای تشخیص بیماری نورولوژی

تشخیص اختلالات نورولوژی

۲.روش ارزیابی فیزیکی

در این روش فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان با توجه به رفتار های فیزیکی کودک به بررسی و ارزیابی اختلال نورولوژی می پردازد:

  •  آزمایش خون
  •  اسکن سونوگرافی یا اولتراسوند
  •  مطالعات کروموزومی
  •  آزمایش‌های رشد
  •  الکتروانسفالوگرام (ای‌ای جی)
  •  الکترومایوگرافی (ای‌ام جی)
  •  معاینه شنوایی
  •  آزمایش ژنتیک
  •  مشاوره ژنتیکی
  •  معاینه بینایی
  •  اشعه ایکس

درمان اختلالات نورولوژی

همانطور که مشاهده کردید در عوامل اختلالات نورولوژی و همچنین در تشخیص این اختلال از دو جنبه روانی و فیزیکی مورد بررسی قرار دادیم. برای درمان اختلالات نورولوژی نیز هم دو دسته روش درمانی وجود دارد که این دو روش کلی عبارت است از:

۱.درمان های فیزیکی

در این نوع درمان از روش های فیزیکی برای کنترل یا بهبود اختلال نورولوژیکی استفاده میکنیم:

  •  درمان‌های شغلی و فیزیکی: کار کردن با متخصصین درمان‌های شغلی یا درمان‌های فیزیکی علائم حرکتی را بهبود داده و از بروز عوارض بعدی پیشگیری می‌کند. برای مثال، در صورتی که شما به فلج یا ناتوانایی‌های حرکتی مبتلا شوید ممکن است حرکات معمول دست‌ها یا پاها به دلیل گرفتگی‌ها یا ضعف‌های عضلانی تحت تأثیر قرار گیرند. افزایش تدریجی تمرین‌ها ممکن است توانایی‌های عملکردی شما را افزایش دهد.
  • طب سوزنی: استفاده از طب سوزنی در درمان برخی بیماری‌های نورولوژیکی مانند سندرم تونل کارپال، سر درد، پارکینسون و نورالوژی تریگمینال مؤثر واقع می‌شود.
انواع درمان بیماری های نورولوژی

درمان فیزیکی اختلالات نورولوژی

۲.درمان های روانی

در بیشتر اوقات برای کنترل بیماری هیا نورولوژیک از روش درمان روانی استفاده می شود زیرا دلیل اصلی این اختلال مربوط به مغز و سیستم عصبی می باشد بهترین روش درمان درمان های روانی می باشد:

  • درمان‌های رفتار شناختی (سی بی تی): یک نوع روان درمانی سی بی تی است که می‌تواند در آگاهی نسبت به افکار منفی یا نادرست کمک کند تا شما بتوانید وضعیت خود را واضح‌تر دیده و به روش‌های مؤثرتری نسبت به آن واکنش نشان دهید. سی بی تی ممکن است به آموزش چگونگی مدیریت بهتر استرس در موقعیت‌های مختلف نیز مؤثر باشد. این روش به خصوص اگر علائم شامل تشنج‌های ناشی از صرع نباشد مفید خواهد بود. انواع دیگر روان درمانی ممکن است در صورتی که شما مشکلات شخصیتی یا سابقه آسیب‌دیدگی و سوءاستفاده داشته باشید مفید و مؤثر واقع می‌شوند.
  •  درمان بیماری‌های روانی دیگر: اضطراب، افسردگی یا مشکلات و بیماری‌های روانی دیگر ممکن است علائم اختلالات نورولوژیکی عملکردی را تشدید کنند. درمان بیماری‌های روانی همراه با اختلالات نورولوژیکی عملکردی می‌تواند به فرایند بهبودی کمک کند.
  •  هیپنوتیزم: زمانی که یک متخصص که با اختلالات نورولوژیکی عملکردی آشنا است و آموزش دیده است انجام شود، افراد مبتلا به علائم اختلالات نورولوژیکی عملکردی مانند فقدان احساس یا مشکلات گفتاری پیشنهادات آنها را در هنگام هیپنوتیزم می‌پذیرند.
درمان تومور های مغزی کودکان

تومور مغزی در کودکان

تومور مغزی

تومور اصطلاح و واژه پزشکی می باشد که در دهه های اخیر زیاد به گوش می رسد. تومور به معنای وجود یک توده یا رشد غیر طبیعی سلول ها می باشد. حال اگر این توده یا رشد غیر طبیعی سلول ها در مغز رخ دهد با بیماری خطرناکی به نام تومور مغزی روبه رو می شویم. تومور مغزی می تواند در مغز شروع شود یا در بخش های دیگر مغز تشکیل شود و به سمت مغز کشیده شود. تومور های مغزی به دو دسته کلی تقسیم می شوند، تومور های خوش خیم و بد خیم!

انواع تومور مغزی

تومور های مغزی

تومور مغزی در کودکان

جالب است بدانید تومورهای مغزی شایع ترین نوع تومور ها در کودکان محسوب می شود. ایجاد تومور مغزی در کودکان می تواند از هنگام تولد یا بعد از تولد اتفاق بیافتد. گاهی هم می تواند به صورت وراثتی ایجاد شده و کودک را درگیر خود کند. برای درمان تومور های مغزی کودکان می توان با حضور به موقع و تشخیص زود هنگام آن توسط متخصص مغز و اعصاب کودکان اقدام کرد. تشخیص زود هنگام و به موقع مهم ترین فاکتور برای درمان تومورمغزی در کودکان می باشد.

علائم تومور مغزی در کودکان

همانطور که گفته شد تشخیص به موقع مهم ترین قدم برای درمان تومور مغزی کودکان می باشد. برای تشخیص به موقع باید علائم تومور مغزی در کودکان را بشناسیم و با آن ها باشیم. این علائم عبارت است از:

۱.افزایش دور سر

به دلیل باز بودن درزهای جمجمه اطفال، توده‌های مغزی یا بروز هیدروسفالی (تجمع مایع مغزی نخاعی) در اثر تومورهای مغزی ممکن است سبب افزایش فشار داخل جمجمه و رشد غیرعادی آن شوند.

۲.بی قراری غیر عادی

همانطور که میدانید نوزادان قادر به تکلم نیستند پس علائم درد را به صورت بی قراری از خود بروز می دهند. این بی قراری های غیر عادی به دلیل سر دردهای شدید ناشی از درد تومور مغزی می باشد. گاهی این سردرد ها همراه با استفراغ می باشد.

۳.انحراف چشم ها

این انحراف اگر به دلیل بالارفتن فشار داخل جمجمه باشد معمولاً به سمت پایین است اما فلج عصب‌های چشمی به دلیل ضایعه مغزی ممکن است به انحراف چشم‌ها به هر سمت منجر شود. مادران در اکثر موارد پیش از سایر افراد متوجه تغییر در نگاه شیرخوار و کودک خود می‌شوند و این اتفاق باید مهم و جدی در نظر گرفته شود.

۴.تاخیر تکاملی

تکامل شیرخواران به‌صورت رفتار و گفتار و واکنش آن‌ها به محیط اطراف در سنین مختلف ارزیابی می‌شود؛ مثل گردن گرفتن، لبخند زدن، نشستن، ایستادن و … هرگونه تأخیر در این پلکان باید مورد بررسی دقیق قرار گیرد.

۵.تشنج

تشنج در کودکان لزوماً به‌صورت کاهش سطح هوشیاری و حرکات شدید در اندام‌ها نیست. قطع ناگهانی ارتباط و عدم توجه به اطراف برای چند ثانیه تا دقیقه، قرار دادن سر یا اندام‌ها در یک وضعیت خاص، حرکت پرشی اندام‌ها، شل شدن عضلات به‌طور ناگهانی، حرکات تکراری در دهان مثل مزه مزه کردن، انحراف چشم‌ها و حتی تولید صداهای غیرعادی و عجیب به‌صورت متناوب می‌توانند نوعی تشنج باشند که گاهی مورد توجه قرار نگرفته و بعدها بیماری خود را با علائم جدی‌تر نشان می‌دهد.

۶.علائم پوستی

گاهی لک‌های پوستی، توده‌های کوچک متعدد زیرپوست و علائم مشابه که به‌راحتی از چشم دور می‌مانند اولین نشانه‌های ابتلا به سندرومی به نام «نوروفیبروماتوز» هستند که شامل تومورهای متعدد سیستم عصبی و درگیری همزمان پوستی می‌شود. ذکر وجود این ضایعات توسط والدین به پزشک معالج می‌تواند بسیار کمک‌کننده و راهگشای تشخیص زودتر توده‌های مغزی باشند.

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟

اگر شما علائم تومور مغزی در کودک خود مشاهده کردید و این علائم ادامه دار باشد. در اسرع وقت به بهترین فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان مراجعه کنید. تا روند در مان بر روی کودک ما شروع شود و حد الامکان از پیشرفت تومور مغزی جلوگیری شود. زمانی که پزشک متخصص مراجعه می کنید برای تشخیص و شناسایی نوع تومور آزمایشاتی را انجام می دهد.

فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان

تشخیص تومور مغزی در کودکان

درمان تومور مغزی در کودکان

بعد از مراجعه به فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان با انجام آزمایش و تست های مختلف، پزشک نوع تومور مغزی کودک شما را تشخیص می دهد و متناسب با آن شروع به درمان می کند. برای درمان تومور مغزی روش های مختلفی وجود دارد که پزشک فوق تخصص مغز و اعصاب متناسب با تشخیص خود از یکی یا چند روش به طور همزمان استفاده می کند. روش های درمانی تومور مغزی کودکان عبارت است از:

۱.جراحی

اگر تومور مغزی در جایی واقع باشد که بتوان عمل شود، جراح تلاش خواهد کرد تا هر چه بیشتر تومور مغزی را از بین ببرد. در برخی موارد، تومور‌ها کوچک و ساده هستند تا از بافت مغزی اطراف جدا شوند، که عمل جراحی کامل را ممکن می‌سازد. در موارد دیگر، تومور‌ها می‌توانند از بافت اطراف جدا شوند و یا در نزدیکی مناطق حساس در مغز شما قرار بگیرند و جراحی را خطرناک و سخت می‌کند در این شرایط، پزشک بیش‌ترین میزان تومور را که ایمن است برمی دارد. حتی برداشتن بخشی از تومور مغزی می‌تواند به کاهش علائم و نشانه‌های شما کمک کند.

درمان تومور مغزی با جراحی

جراحی تومور مغزی

جراحی برای برداشتن تومور مغزی خطراتی را دارد، مانند عفونت و خونریزی:خطرات دیگری ممکن است به قسمتی از مغز شما که در آن تومور قرار دارد، بستگی داشته باشد. به عنوان مثال، جراحی روی یک تومور در نزدیکی اعصاب که به چشم متصل می‌شود ممکن است ریسک از دست دادن بینایی را به همراه داشته باشد.

۲.پرتو درمانی

اشعه درمانی تیره‌ای از انرژی بالاست، مانند اشعه‌های ایکس یا پروتون‌ها به منظور کشتن سلول‌های تومور مورد استفاده قرار می‌گیرد. درمان با تشعشع می‌تواند از یک ماشین در خارج از بدن شما (تابش پرتوی بیرونی) باشد، یا در موارد بسیار نادر، تشعشع را می‌توان در بدن شما نزدیک به تومور مغزی (براکی تراپی) قرار بگیرد. اشعه نور خارجی می‌تواند تنها بر روی ناحیه مغز شما متمرکز شود که تومور در آن واقع شده است و یا می‌تواند به کلی رویتمام مغز شما اعمال شود (تشعشع کل مغزی).

برای توموری که بسیار نزدیک به نواحی حساس مغز هستند، پرتو درمانی با پروتون ممکن است خطر اثرات جانبی مرتبط با تشعشعات را کاهش دهد. پرتو درمانی با پروتون بسیار موثرتر از پرتو درمانی استاندارد با اشعه ایکس است و عوارض جانبی تشعشع درمانی به نوع و دوز تشعشع که شما دریافت می‌کنید بستگی دارد. عوارض جانبی مشترک در طول زمان، یا بلافاصله پس از تشعشع بوجود می‌آید، مانند خستگی، سردرد، از دست رفتن حافظه و خارش پوست سر.

۳.رادیو تراپی

رادیوتراپی عمل جراحی به سبک سنتی نیست برعکس در این نوع از انواع متعددی از تشعشع استفاده می‌کنند تا یک شکل بسیار متمرکز از عملیات تشعشع برای کشتن سلول‌های تومور در یک ناحیه بسیار کوچک ایجاد شود.

هر پرتو از تشعشع به طور خاص قدرتمند است، اما نقطه‌ای که همه تیر‌ها با آن برخورد می‌کنند – در تومور مغزی – مقدار بسیار زیادی تشعشع دریافت می‌کند تا سلول‌های تومور را بکشد. انواع مختلفی از تکنولوژی مورد استفاده در رادیوتراپی برای انتقال تشعشع برای درمان تومور‌های مغزی، مانند چاقو گاما یا شتاب ده خطی وجود دارد. رادیوتراپی معمولاً در یک درمان انجام می‌شود و در اغلب موارد می‌توانید همان روز کودک خود را به خانه ببرید.

۴.شیمی در مانی

شیمی درمانی از دارو‌ها برای کشتن سلول‌های تومور استفاده می‌کند. شیمی درمانی را می‌توان به شکل قرص مصرف کرد و یا به رگ تزریق کرد (درون وریدی). شیمی درمانی اغلب برای درمان تومور‌های مغزی مورد استفاده قرار می‌گیرد (تمودار)، که به عنوان یک قرص مصرف می‌شود.

دارو‌های شیمی درمانی بسته به نوع سرطان به کار می‌روند. عوارض جانبی شیمی درمانی به نوع و مقدار دارویی که شما دریافت می‌کنید بستگی دارد. شیمی درمانی می‌تواند موجب تهوع، استفراغ و ریزش مو شود. آزمایش‌های سلول‌های تومور مغزی شما می‌تواند مشخص کند که سلول‌های تومور مغزی شما می‌تواند شیمی درمانی شود یا خیر. نوع تومور مغزی نیز در تعیین این که آیا شیمی درمانی توصیه می‌شود یا خیر، مفید است.

تومور مغزی در کودکان

بهبودی تومور مغزی

پزشک فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان با استفاده از روش های درمانی فوق که متداول ترین روش های درمانی هستند اقدام به درمان تومور مغزی کودک شما می کند و در اکثر مواقع متناسب با خوش خیم یا بد خیم بودن درمان تومور مغزی کودک شما موفق بود و کودک شما بهبود میابد.

متخصص مغز و اعصاب

نوروفیدبک

درمان با نوروفیدبک

که بی نظمی ها رابه عنوان مشکل زیر بنایی و ایجاد کننده مشخصه های اساسی آن تلقی می کند. و باید به منظور برطرف نمودن نشانه های این اختلال، اصلاح گردند. همچنین در فصل اول یاد شد که مغز انسان قادر به (شفابخشی خود) است و منظور ما ازشفابخشی، توانایی یادگیری و یادگیری مجدد مکانیسم های خودتنظیمی است که برای طرح وکارکرد طبیعی مغز نقش اساسی دارند. دربرخورد، اصلاح وضعیت بی نظم، اهمیت حیاتی دارد. هنگامی که مغزنظم یافته و توان خود تنظیمی پیدا می کند، نشانه هایی که ظاهرا منشا و خاستگاه هایی مجزا دارند، بهبود پیدا می کنند. رفتار بهتر می شود، تمرکز و توجه افزایش می یابد، خواب طبیعی می شود و خلق ثبات پیدا می کند. این اتفاقات حاصل انعطاف پذیری و قابلیت تغییر در مغز انسان هستند. این قابلیت های ذاتی را می توان از طریق آموزش امواج مغزی که به عنوان نوروفیدبک یا نورتراپی شاخته می شود، فعال نمود. نوروفیدبک کارکرد و خود کنترلی مغز را به طریق مختلف بهبود می بخشد، اما مکانیسم زیربنایی آن شامل تقویت مکانیسم های خودتنظیمی مورد نیاز برای کارکرد موثر می باشد. اجازه بدهید تا مشکلاتی را که یک کودک مبتلا به آن دردنیای واقعی تجربه می کند، مورد بررسی قرار داده و آنها را با بی نظمی و نشانه های اصلی این کودکان پیوند دهیم. سپس نشان خواهیم داد که نوروفیدبک چگونه با این مشکلات برخورد و آنها را حل و فصل می کند.

درمان با نوروفیدبک

نوروفیدبک

 

بی نظمی سیستم برانگیختگی

ما این عقیده را رایه کردیم که جسم و ذهن، سیستمی برای مدیریت برانگیختگی دارد. منظور از برانگیختگی، حالت تهیج و آرمیدگی است که رابطه ای متقابل با یکدیگر دارند. این حلقه، باز خورد مستمر در فعالیت سیستم اعصاب مرکزی شامل، (سمپاتیک و پاراسمپاتیک)حالات توجه، بیداری، خواب آلودگی، تکانشگری، خلق، هوشیاری و بازداری رفتاری را کنترل می کند. سیستم برانگیختگی یک (ترموستات) است که شرایط متغیر را احساس کرده و سازگاری های ما را با آن شرایط، مدیریت و تنظیم می کند. به یادداشته باشیم که چگونه ماتیو (فصل۲) در زمینه نشستن بر روی صندلی اش و کنترل و نگه داشتن دست هایش مشکل داشت. (هرگاه دیگران از او خواستند ساکت باشد، او همچنان پرشور و باهیجان حرف می زد.) اینها علایم مشخصی از بی نظمی هستند. مشکل ماتیو برای نشستن بر سرجایش، حواس و توجه نابه سامان او، مشکل او در تمرکز و عملکرد نا هماهنگ او، همگی انعکاس یک حالت بی نظمی زیربنایی در سیستم عصبی هستند. اگر ما میتوانستیم به درون سرماتیو نگاهی بیندازیم (البته ما ازطریق مشاهده علایم الکتریکی ناشی از امواج مغزی او قادر به این کارهستیم.) احتمالا شاهد غیر فعال بودن نوار مغزی هستیم. بنابراین به احتمال فراوان او کمتر متوجه نشانه های مهمی شد که به اومی گفتند. چگونه باید رفتار کند. نشانه هایی مانند: آموزش هایی که معلم به اومی داد و یا ناراحت شدن فردی که در کنارش نشسته بود.

ماتیوی بیچاره سوار بر چرخ و فلک آن، دستخوش بالا پایین شدن هاونواساناتی مداوم در فعالیت مغزی بود که توانایی او را برای کنترل خودکار مغز و سطوح برانگیختگی آن، سلب می کردند. البته سواری بر این چرخ و فلک در نوسان میان حالت فعال سازی و(عمدتا)نافعال سازی مغز با تحریکات و مزاحمت های ناراحت کننده و گاه و بی گاه اطرافیان در محیطی دشوار و پرتوقع ،نه یک سرگرمی لذتبخش که یک سردرگمی ناخوشایند است. این نواسانات نامنظم در حالت براگیختگی، تاثیرات دیگری ایجاد می کند که موجب سردرگمی  کودکانی مانند ماتیومی شود. همانطور که خواهیم دید، درمان با نوروفیدبک مغز را قادر می سازد تا این نواسات برانگیختگی را به نحوی اصلاح نماید که کودکان بتوانند تمرکز و توجهشان را بر روی کار و فعالیتشان حفظ نمایند.

هماهنگی ضعیف با اقتضاعات محیطی

هنگامی که بی نظمی غلبه پیدامی کند، حفظ هماهنگی بادیگران برای کودکان بسیار دشوارمی شود. درنتیجه،چنین کودکانی در ادراک و پاسخ دادن مناسب به دنیای اطراف خود بر اساس یک مبنای هماهنگ، دچار مشکل می شوند. ماتیو (قادر بود که به طور موقت، بیش فعالی خود را کنترل کند.) و با این کار موجب عصبانیت آنهایی میشد که (اعتقاد داشتند، او چنانچه بخواهد می تواندواقعاآرام سر جایش بنشیند، تکانشگری اش را کنترل کند و تمام مدت ساکت باشد. )گاهی اوقات، ماتیوبه کانون های مشترک یا مهم توجه می کرد. اغلب مواقع او از دستورالعمل ها پیروی نمیکرد، در کلاس ایجاد خلل می کرد و دست به رفتارهای تعارضی تحریک کننده (به لحاظ عصب شناختی) می زد که توجه و درگیری را هرچند بی ثمر، افزایش می دادند. ماتیو (درک اندکی از زمان آینده داشت و تقریبا به طور منحصر در زمان حال زندگی می کرد. او با انکار آگاهانه و اجتناب از ضرورت های بی پایانی که به طور مداوم بر او تحمیل می شدند، در مقابل خواسته های جهان از خودش دفاع می کرد.) در مورد برنامه ها، چارچوب ها و تقاضاهای تحمیل شده از سوی محیط، هماهنگی آنچه که در درون فردمی گذرد با خواسته های بیرونی، نیازمند مدیریت برانگیختگی است.

مرکز نوروفیدبک

ممکن است شما هم مثل والدین ماتیو متوجه شوید که کودکتان قادر نیست به آسانی ازیک فعالیت به فعالیتی دیگر منتقل شود. در این بی نظمی برانگیختگی مورد نیاز مغز، جهت تغییر دادن وضعیت و تعدیل امواج مغزی، نامعمول و یا ناکافی است. دشواری ها در تغییر وضعیت، یادآوری، یکپارچه ساختن و انطباق با برنامه ریزی ها و مقتضیات بیرونی با مشکلات تمرکز ادراکی، استرس مغز و عدم انعطاف پذیری هم مرتبط هستند.

مشکلات تمرکز ادراکی

یکی از عوارض نوروفیدبک همراه بابی نظمی، تحریف ادراکی وحواس پرتی است به طوریکه، در توانایی فرد برای حفظ تمرکز و انجام رفتار معطوف به هدف، تداخل ایجاد نماید. این الگوها، حواس آنها را پرت می کنند، آنها را به واکنش های آنی وا می دارند و منجربه ادراکات غیر معمول و تحریف در تعبیر و تفسیر می شوند.

توجه انتخابی ماتیو، فراموشکاری او، تمایل او برای حواسپرتی در برخی درگیریها یا اذیت و مسخره شدن ها در مسیر او به سمت ماشین مادرش پس از اتمام مدرسه، توجه و آگاهی اندک او نسبت به آینده، خشم برافروخته در درون در حین فکر کردن درباره خواهر ها وبی عدالتی هایی که آنها در حق اور وا داشته اند، همگی نمونه هایی از تاثیرات اغراق آمیزی هستند که از مشکلات تمرکز ادراکی ناشی می شوند.

نوروفیدبک با آموزش دادن مغز برای خود تنظیمی و تمرکز، تفکر را سامان می دهد، انعطاف پذیری را در تغییر دادن وضعیت افزایش می دهد و افراط های هیجانی را منظم می کند. بهبود تمرکز و ارتباطات مغزی موجب درک بهتر نشانه های اجتماعی و محیطی شده و احتمال بازخوردهای منفی در پاسخ به رفتار شتاب زده یا نا مناسب را کاهش می دهد.

علائم سندروم لاندوکلفنر در کودکان

سندروم لاندوکلفنر

سندروم لاندوکلفنر چیست؟

یکی دیگر از بیماری های مغز و اعصاب مربوط به کودکان سندروم لاندوکلفنر می باشد. این سندروم اولی بار در سال ۱۹۵۷ توسط ویلیامزلاندو و فرانک کلفنر شناسایی شد. به همین دلیل نام این سندروم از ترکیب لاندو و کلفنر برگفرته شده است. ابتدا این سندروم را در ۶ کودک مشاهده کردند و نشانه های اصلی این سندروم را، دو عدد معرفی و شناسایی کردند:

۱.آفازی حاد (که این نشانه تقریبا در بیشتر سندروم ها قابل مشاهده است.)

کلمه آفازی در نشانه های سندروم لاندوکلفنر آمده است پس در اینجا نیاز داریم تعرف مشخصی از آفازی ارائه دهیم:

آفازی: 

اختلال آفازی مربوط به بخشی در مغز هست که کنترل زبان و توانایی صحبت کردن را کنترل می کند. اختلال در بیان یا درک زبان به‌دنبال آسیب مغزی است. زبان پریشی اختلال زبانی ناشی از آسیب مغزی می‌باشد. یک نوع آن زبان پریشی ورنیکه است که در آن بخش معنایی آسیب می‌بیند. اگر آسیب مغزی به بخش‌هایی از مغز وارد شود که با بیان و درک زبانی ارتباط دارند این آسیب‌ها می‌توانند منجر به زبان‌پریشی شوند. زبان‌پریشی الزاماً بر درجهٔ هوش فرد تأثیری ندارد.

زبان پریشی در کودکان سندروم لاندوکلفنر

زبان پریشی

 

اگر از دست دادن قدرت تکلم کامل باشد به آن زبان‌پریشی (Aphasia) گفته می‌شود ولی اگر بخشی از این قدرت از دست برود به آن اصطلاحاً دشگویی (dysphasia) اطلاق می‌شود. اغلب زبان‌پریشی‌ها در پی سکتهٔ مغزی با آسیب نیم‌کره چپ مغز ایجاد می‌گردند. مطالعه زبان‌پریشی از آن‌جا که به افزایش بینش ما در باب سازماندهی عصبی زبان در مغز می‌انجامد همواره مورد توجه کارشناسان علوم اعصاب، زبان‌شناسی و گفتاردرمانی بوده‌است. در بیشتر موارد پس انجام اقدامات پزشکی بیماران به خدمات توانبخشی به‌ویژه گفتاردرمانی نیاز دارند.

علائم و نشانه های آفازی: 

کسانی که مشکل زبان پریشی دارند بخاطر آسیب مغزی رفتارهایی از خود بروز می‎دهند. البته باید دانست که بعضی از این نشانه‌ها می‌تواند بخاطر مشکلاتی چون دیس آرتری یا آپراکسیا باشد. نشانه‌های زبان پریشی بر اساس محل آسیب مغزی باهم فرق دارند و از نظر شدت و سطح ناتوانی در ارتباط یکسان نیستند. اغلب کسانی که زبان پریش هستند سعی می‌کنند با استفاده از کلماتی چون “چیز” این مشکل را پنهان کنند. پس وقتی از آن‌ها خواسته می‌شوند اسم مداد را بگویند ممکن است بگویند چیزی که با آن می نویسند.

  • ناتوانی در درک زبان
  • ناتوانی در تلفظ
  • ناتوانی در صحبت خودبخودی
  • ناتوانی در شکل دادن به کلمات
  • ناتوانی در نام بردن اشیا
  • ناتوانی در سخنرانی
  • ناتوانی در تکرار یک عبارت
  • ناتوانی در خواندن و نوشتن

آفازی اغلب در تمام مبتلیان به این سندروم مشاهده می شود. بروز آفازی در مبتلیان میتواند بعد از چند روز یا حتی چند هفته مشاهده شود و روند تشدید و پیشروی آفازی در بیماران سندروم لاندوکلفنر غیرا قابل پیش بینی بوده و نمی توان به صورت دقیق مشخص کرد که شدت آفازی در بیماران مبتلا به این سندروم چقدر است و در آینده چقدر رشد پیدا خواهد کرد.

سندروم لاندوکلفنر ارتباط مستقی به سن کودکان دارند به صورتی که اگر کودک در سنین پایین باشد و به خصوص هنوز قدرت زبانی آن شکل نگرفته باشد این سندروم تاثیرات ویرانگری بر گفتار و قدر تکلم کودکان مبتلا خواهد گذاشت.

۲.نوسانات غیر طبیعی در انسفالوگرافی  که در ۸۵ درصد موارد قابل مشاهده است.

تشنج های ناشی از صرع تقریبا در نیمی از موارد و یا به نقل از برخی دیگر از منابع سه مورد از چهار مورد سندروم لاندو کلفنر قابل مشاهده است.این تشنج ها اکثرا در شب و در زمان خواب اتفاق می افتد و تشنج های کوچک فراوانی بیشتری دارد. در این مبتلایان ممکن است تشنج تونیک کلونیک رخ دهد. در مرحله تونیک تنفس قطع، ماهیچه ها منقبض و ممکن است رنگ کودک کبود گردد و سپس مرحله کلونیک رخ خواهد داد که در آن اندامها متشنج شده و تکان می خورند.

روش نواز مغزی برای تشخیص سندروم لاندوکلفنر

تست نوار مغزی

تشنج ابسنس که همراه با خیرگی نگاه و گاها حرکات دهان و صورت و کاهش توجه است و به ندرت نیز میوکلونیک ابسنس رخ می دهد. در بیشتر بیماران ارتباطی میان فراوانی تشنج و درجه افازی مشاهده نشده است و تشنج اغلب در دوران نوجوانی از بین می رود هرچند مواردی که در معرض صرع مقاوم به درمان هستند ممکن است تا پس از نوجوانی نیز ادامه یابد.

تشخیص سندروم لاندوکلفنر

برای تشخیص این سندروم می توان از دو روش استفاده کرد:

۱.روش (EEG(Electroencephalography

در روش اول با مطالعه نوار مغزی کودک شروع می شود. این روش بسیار زمان بر بوده و باید تمام امواج در نوار مغزی مورد مطالعه قرار گیرد.

۲.روش ژنتیکی و متابولیسمی

در روش دوم از آزمایشات ژنتیکی و متابولیسم استفاده می شود. ژنی به نام GRIN2A مورد بررسی قرار می گیرد .در حدود ۲۰ درصد از مبتلایان به لاندو کلفنر جهشی در ژن GRIN2A مشاهده گردیده است.

با استفاده از دو روش فوق پزشکان فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان می توانند نشانه های سندروم لاندوکلفنر را شناسایی کنند و نظر قطعی درباره ابتلا کودک به این سندروم را بدهند.

درمان سندروم لاندوکلفنر

همانطور که گفته شد این سندروم دارای ئو نشانه اصلی می باشد. پس ما هم مطابق با همین دو نشانه درمان پذیری این سندروم را بررسی میکنیم:

۱.درمان اختلالات گفتاری

اختلالات گفتاری (آفازی) اگر در کودکان با سنین پایین بروز پیدا کند تقریبا قابل درمان نمی باشد. در بیش از ۸ کودک از هر ۱۰ کودک مشکلات زبان وجود خواهند داشت و این بیشتر در کودکانی دیده می گردد که با درمان پزشکی و یا جراحی نیز صرع از بین نرفته باشد. گفتار درمانی بلافاصله بایستی در کودکان مبتلا به لاندو اغاز گردد و بایستی تحت نظر روانپزشک کودک برای درمان بیش فعالی و نقص توجه، اضطراب و پرخاشگری قرار گیرند.

گفتار در مانی کودکان

درمان اختلالات گفتاری

۲.درمان اختلالات ژنتیکی

تشنج و اختلالات مشاهده شده در EEG در بیشتر موارد برطرف می گردند و پس از ۱۰ سال تنها ۱ یا ۲ مورد از ۱۰ مورد کودک مبتلا به لاندو  هنوز تشج را تجربه خواهند کرد. تشنج در کودک مبتلا به لاندو کلفنر با دارو درمان می گردد و در موارد نادری ممکن است همچنان تشنج ها ادامه داشته باشد. دارو هایی که اغلب برای درمان تشنج در لاندو کلفنر استفاده می گردد عبارتند از استروئید ها ،اسید والپروئیک ها (دپاکین) یا دوز بالای دیازپام،کلاوبازام،اتوکسوئید(زارونتین)،توپیرامات(توپامکس) و کیپرا. در صورتی که تشنج همچنان ادامه داشته باشد جراحی اخرین راه باقی مانده است.

 

در افراد مبتلا به لاندو ممکن است تا ۵۰ درصد فرزندان وی نیز ریسک به ارث بردن تغییرات ژنتیک لاندو را داشته باشند که باعث این سندروم می گردد. ممکن است باز هم فردی ژن جهش یافته را به ارث برده باشد و باز هم علائم این اختلال را نشان ندهد اما این امر ممکن است درطول نسلها منتقل گردد.